II. Abdülhamid Dönemi'nde (1876-1909) Rumeli'de Komitelere Karşı Yürütülen İstihbarat Faaliyetleri

Özet

II. Abdülhamid dönemi, Osmanlı İmparatorluğu’nun dış siyasi durum bakımından tüm imparatorluk tarihinde en güç durumda olduğu dönemlerden biridir. Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu birbirinden çok farklı tehditlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu tehditlerden biri de hiç şüphesiz, imparatorluğun Rumeli vilayetlerinde faaliyet yürüten komitelerdir. Başlıca amaçları, devlet otoritesini yok edip dış müdahale ile Makedonya’da Osmanlı idaresini sonlandırmak olan bu komiteler, bölgenin hemen tüm vilayet, sancak ve kazalarında Müslüman ve diğer unsurlara saldırılara girişerek başlıca tehdit unsuru haline gelmişlerdir. Komitelerin faaliyetlerine karşı askeri ve idari birçok tedbir alan Osmanlı yönetiminin, genellikle arka planda kalmakla birlikte, etkili bir haberleşme ve istihbarat ağı oluşturduğu anlaşılmaktadır.Bu çalışmada, II. Abdülhamid döneminde Rumeli’de Osmanlıların sahip olduğu haber alma mekanizması ile komitelere karşı yürütülen istihbarat faaliyetleriarşiv kaynakları esas alınarak incelenmiştir.