Macera Rekreasyonu Katılımcılarının Risk Alma Davranışlarında Farklılık Yaratan Değişkenlerin İncelenmesi

Examining the Variables That Make a Difference in the Risk-Taking Behaviors of Adventure Recreation Participants

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, macera rekreasyonu katılımcılarının risk alma davranışlarında farklılık yaratan değişkenlerin incelenmesidir.Materyal ve Metot: Çalışmaya hava, kara ve su tabanlı on iki farklı etkinlikten 652 macera sporcusu (158 kadın; x̄=34,59, SS=9,93 yıl; 494 erkek; x̄=34,69, SS=9,41 yıl) katılmıştır. Veriler kişisel bilgi formu ve Alana Özgü Risk Alma Ölçeği (DOSPERT) kullanılarak toplanmıştır. Hipotez testinden önce verilerin basıklık ve çarpıklık değerleri ile normallik testi incelenmiş ve dağılımın normal olduğu belirlenmiştir. Verilerin normalliği Kolmogorov-Smirnov testi değişkenler arası farklar “t-test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey ve Games-Howell testleri kullanılmıştır.Bulgular: Yapılan analizler sonucunda macera rekreasyonu katılımcılarının risk alma düzeyleri arasında cinsiyete bağlı etik, sağlık/güvenlik, rekreasyon alt boyutları ve DOSPERT toplam puanları arasında (p<0.01); etkinlik tercihlerine bağlı olarak etik, sağlık/güvenlik, sosyal ve rekreasyon alt boyutları arasında (p<0.01); etkinlik deneyimine bağlı olarak sağlık/güvenlik alt boyutunda (p<0.05); etkinliğin gerçekleştirilmesinde bağlı olunan kurum ve kuruluş dikkate alındığında ise sosyal alt boyunda (p<0.05) anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir.Sonuç: Macera rekreasyonu katılımcıların risk alma davranışları değerlendirildiğinde erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre etik, sağlık-güvenlik ve rekreasyonel alanda daha yüksek seviyede risk aldıkları belirlenmiştir. Bunun yanı sıra doğa yürüyüşü ve kampçılığı ile kayak yapan macera rekreasyonu katılımcılarının en düşük seviyede risk alma davranışı gösterdikleri; en deneyimli macera rekreasyonu katılımcılarının sağlık-güvenlik alanında en düşük seviyede risk alma davranışı gösterdikleri belirlenmiştir. Benzer şekilde külüp-dernek ve federasyona üye olarak macera rekreasyonu etkinliklerine katılanların sosyal anlamda daha düşük seviyede risk alma davranışı gösterdikleri söylenebilir. Son olarak etkinlik sıklığı ve süresi değişkenine bağlı olarak katılımcıların risk alma davranış düzeylerinde bir değişim olmadığı belirlenmiştir.

Abstract

Aim: The aim of the study is to examine the variables that make a difference in the risk-taking behaviours of adventure recreation participants.Methods: A total of 652 (158 women; x̄=34.59, SD=9.93 years; 494 men; x̄=34.69, SD=9.41 years) adventure recreation participants from twelve different air, land and water-based activities participated in the study. Data were collected using a demographic questionnaire and the Domain-Specific Risk-Taking Scale (DOSPERT). Before the hypothesis tests, velues of kurtosis and skewness and test of normality of the data were examined and normal distribution was determined by the Kolmogorov-Smirnov, differences between variables were examined with “t-test, single-factor ANOVA” and “Tukey and Games-Howell” test analyses.Results: As a result of the analyses, significant differences were determined between the risk taking of adventure participants in total scores and the sub-dimensions of ethics, health/safety and recreation according to gender (p<0.01); in the sub-dimension of ethics, health/safety, social and recreation according to the activity preferences (p<0.01); in the sub-dimension of health/safety according to the experience of the activity (p<0.05); in sub-dimension of social according to the institutional and organization that is affiliated in the realization of the activity (p<0.05).Conclusion: When the risk-taking behaviors of the adventure recreation participants were evaluated, it was determined that male participants take a higher level of risk in ethics, health-safety and recreation than female participants. In addition, participants of trekking and backpacking, and skiing takes the lowest level of risk; it was also determined that the most experienced adventure recreation participants showed the lowest level of risk-taking behavior in the field of health-safety. Similarly, it can be said that those who participate in adventure recreation activities as club-association and federation members show a low level of risk-taking behavior in the field of social sense. Finally, it was determined that there was no change in the risk-taking behavior levels of the participants depending on the activity frequency and duration variable.