İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye’de İç Borçlanma Çabaları

Özet

1929 Dünya Ekonomik Krizinin etkileri devam ederken İkinci Dünya Savaşı başlamıştır. Bu durum savaşın olumsuz ekonomik etkilerinin daha yoğun biçimde yaşanmasına neden olmuştur. Savaş yıllarında askeri harcamaların artması, üretimin ve ithalatın azalması halkın üzerinde ağır bir ekonomik yük oluşturmuştur. Enflasyon toplumda ekonomik bunalım oluşturmuş, ekonomik güçlerin askeri alana kaydırılması tarımsal üretimde azalmalara yol açmış, besin maddeleri sıkıntısı sonucunda karne uygulamaları başlamış, yer yer kıtlık yaşanmıştır. İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla savaş dışı kalmaya çalışan Türkiye seferberlik ilan etmiştir. Seferberlik ilanı dış tehditlere karşı milli müdafaa tedbiri olarak değerlendirilse de sonuçları itibariyle ülkede iaşe sorunu yaşanmasına yol açmıştır. Ülke savaş yılları boyunca savaş ekonomisi şartları yaşamış, bu yıllarda görev yapan Hükümetler çeşitli ekonomi politikaları denemiş ve savaş ekonomisi uygulamaya çalışmışlardır. Savaş yıllarında ülkedeki savunma harcamalarındaki artış ve işgücü kaybı ekonomiyi etkilemiş, böyle bir ortamda Milli Korunma Vergisi, Varlık Vergisi ve Toprak Mahsulleri Vergisi gibi katı uygulamalara gidilmek zorunda kalınmıştır. Bu dönemde uygulamaya konulan vergilerin yanı sıra iç borçlanmaya gidilmek zorunda da kalınmıştır. Bu çalışmada devletin iç borçlanma uygulamaları olan Tasarruf Bonoları ve Milli Müdafaa İstikraz Tahvilleri incelenmiştir.

Abstract

As the effects of the world economic crisis continued in 1929, the Second World War began. This situation has led to a more intense experience of the negative economic effects of the war. During the war, the increase in military spending, the decrease in production and imports created a heavy economic burden on the people. Inflation created an economic crisis in the society, the shift of economic forces to the military area caused decreases in agricultural production, as a result of the shortage of food items, card applications began, there was a shortage of places. Turkey, which tried to remain out of war with the start of the Second World War, declared a mobilization. Although the declaration of mobilization was considered as a measure of national defense against foreign threats, it has led to a problem of occupation in the country as a result. During the war years, the war economy experienced conditions, and the governments who served in these years tried various economic policies and tried to implement the war economy. During the war years, the increase in defence spending and the loss of labor affected the economy, and in such an environment, strict practices such as national protection, asset tax and Land-Crop tax were required. In addition to the taxes imposed during this period, domestic debt has also been forced. In this study, Savings Bonds and national defense-oriented bonds, which are the domestic borrowing practices of the state, were studied.