Dergiler / Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi / 2020 / Sayı: 3

MİLLİ KORUNMA KANUNUNDA 1946 VE 1954 DEĞİŞİKLİKLERİ

1946 AND 1954 CHANGES IN THE LAW ON NATIONAL PROTECTION

Sayfa
6–25
DOI
—

Özet

Bu çalışmada öncelikle Türkiye’nin savaş ekonomisinden ve savaş zamanı çıkarılan kanunlardan bahsedilmiştir. Ardından Milli Korunma Kanunu’nun çıkarılma ve uygulanma süreci anlatılmıştır. Son olarak Cumhuriyet Halk Partisi ve Demokrat Parti zamanında kanunda yapılan değişikliklerden bahsedilmiştir. 1946 ve 1954 değişikliklerini vermek amaçlanmıştır. Araştırmada veriler toplanmış, işlenmiş ve sunulmuştur. 1940 yılında çıkarılan kanun yirmi yıl yürürlükte kalmış ve zaman içinde değiştirilmiştir. Genç Türkiye Cumhuriyeti, maddi imkânsızlıklar içinde var olma mücadelesi vermiştir. Millî mücadeleyi kazandıktan sonra da ekonomisini bağımsızlık üzerine kurmuştur. Planlı bir ekonomi programı takip etmiştir. Fakat hem Osmanlı Devleti’nin borçları hem 1929 Ekonomi Buhranı Türkiye’nin ekonomisini olumsuz etkilemiştir. II. Dünya Savaşı’nın çıkması da zor durumda olan ekonomiyi daha da etkilemiştir. Türkiye, savaşa girmese de savaşın ekonomik zorluklarını yaşamıştır. Genç nüfus silah altına alınmış, üretim düşmüş, piyasada mal kıtlığı yaşanmıştır. Bu zorlukların üstesinden gelmek için bazı önlemler almıştır. Bu önlemlerden birisi Milli Korunma Kanunu’dur. Savaş şartlarının getirisi olan kanun hükümete olağanüstü hallerde kullanılacak yetkiler vermiştir. Kanunla devlet; el koyma, fiyat belirleme gibi haklara sahip olmuştur. Kanun uygulanmaya başlamasıyla tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Uygulamada tutarsızlıklar görülmüştür. Hükümetin değişmesiyle uygulamada da değişiklikler olmuştur. Zaman içerisinde kanun maddelerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. II. Dünya Savaşı bittikten sonra da kanun uygulanmaya devam etmiştir. Savaş zamanı çıkarılan Milli Korunma Kanunu, Varlık Vergisi ve Toprak Mahsulleri Vergisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin devletçilik anlayışını daha da katılaştırmıştır. Bu durum kamuoyunu çok rahatsız etmiştir. Demokrat Parti iktidara gelirken katı devletçiliği eleştirmiştir. Ekonomik sıkıntılardan bunalan halk yeni partiyi desteklemiştir. Fakat DP döneminde de bu kanun uygulanmaya devam etmiştir. DP, ekonomi kötüleşince Milli Korunma Kanunu’na başvurmuştur. Nihayet kanun 1960 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.

Abstract

In this study, first of all, turkey's war economy and the laws passed during war time are mentioned. Then the process of enforcing and implementing the National Protection Law was explained. Finally, changes in the law were mentioned during the republican people's party and the Democratic Party. The young Republic of Turkey struggled to exist in material difficulties. After winning the national struggle, he founded his economy on independence. He followed a planned economic program. However, both the debts of the Ottoman State and the 1929 Economic Crisis have negatively affected Turkey's economy. The outbreak of World War II also affected the struggling economy. Although Turkey did not go to war, it experienced the economic difficulties of the war. The young population was taken into arms, production fell and there was a shortage of goods in the market. It has taken some precautions to overcome these challenges. One of these measures is the National Protection Act. The law, which is the return of the conditions of war, gave the government powers to be used in emergency situations. The state by law; confiscation, price-setting, etc. With the introduction of the law, it has sparked controversy. Inconsistencies have been observed in the application. With the change of government, there have been changes in practice. Over time, some changes have been made to the articles of law. After the end of World War II, the law continued to be enforced. The National Protection Law, Asset Tax and Land Crops Tax issued during the war has further solidified the Republican People's Party's understanding of statism. This situation has made the public very uncomfortable. When the Democratic Party came to power, it criticized strict statism. Overwhelmed by economic hardship, the people supported the new party. However, this law continued to be implemented during the DP period. DP applied to the National Protection Act when the economy deteriorated. Finally, the law was repealed in 1960.

Anahtar kelimeler: Milli Korunma Kanunu, II. Dünya Savaşı, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Savaş Ekonomisi