Dergiler / Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi / 2021 / Sayı: 6
ŞER’İYYE SİCİLLERİ’NİN ARŞİV BELGELERİ ARASINDA OSMANLI SOSYO-EKONOMİ TARİHİ AÇISINDAN ÖNEMİ
- Sayı
- 2021 · Sayı: 6
- Sayfa
- 1127–1144
- DOI
- —
Özet
Arşiv belgeleri bir devletin veya bir topluluğun yaşadığı döneme ışık tutan önemli kaynaklardır. Tarih bilimi açısından birincil kaynak olarak adlandırdığımız bu belgeler yazılış sebepleri ve ihtiva ettiği bilgiler bakımından farklı isimlerle literatürde yerlerini almışlardır. Tevârîh-i Âl-i’ler, Tahrir Defterleri, Mühimme Defterleri, Vakıf Defterleri ve Şer’iyye Sicilleri; Osmanlı devletinin idarî, siyasî, askerî, sosyal ve iktisadî yapısı hakkında bize yol gösteren önemli kaynaklardır. Bu ana kaynakların dışında farklı ihtivalarda (surname, ruznamçe vb.) birçok arşiv belgesi vardır. Fakat bizim önceliğimiz Osmanlı devletiyle hükmettiği toplum arasındaki hukuki, idari, sosyal ve iktisadi ilişkilerin nasıl yürütüldüğünü belgeleyen kadı sicillerinin önemini vurgulamaktır. Şer’iyye sicilleri Osmanlı devlet yapısı hakkında kesin bilgilerin ortaya konulması açısından elbette ki tek başına yeterli değildir. Ancak bireyin devletle, bireyin yöneticiyle veya bir topluluğun yönetenle, bireyin bireyle yaşadığı sorunları, haksızlığı; yapılan haksızlık durumunda verilen hüküm veya cezaları bu belgelerde görmekteyiz. Hazırladığımız bu çalışma, şer’iyye sicilleriyle ilgili bilgilerin dışında; tez çalışmamızda kullandığımız belgelerden de örnekler verilerek sicillerin ehemmiyetine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.
Abstract
Archive documents are important sources that shed light on the period of a state or a community lived. These documents, which we call the primary source in terms of historical science, have taken part in the literature with different names due to their reasons for writing and the information they have. Important sources that guide us about the bureaucracy, military, political, social and economic structure of the Ottoman state is Tevârih-i Âlies, Tahrir Books, Muhimme Register, Vakıf Books, Şer’iyye Sicils. Apart from these main sources, there are many archive documents with different contents (surname, ruznamçe etc.). However, our priority is to emphasize the importance of the Şer’iyye Sicils, proving juridical, administrative, social and economic relations between the Ottoman state and the its society. No doubt only the Şer’iyye Sicils are not sufficient to reveal precise information about the Ottoman state structure. However, in these documents, we see the problems an individual has with the state, the ruler or the ruler of a community, or with each other, the judgments or penalties given injustice. This study we have prepared aims to draw attention to the importance of the registries by giving examples of the documents we use in our thesis as well as the information about the Şer’iyye Sicils.