İş Başvurusunda Bireyin Algılanmasında Giysi Türleri ve Modellerinin Etkisi Var mıdır?

Özet

Profesyonel bir çalışma ortamında, başarıyı doğrudan etkileyen faktörlerin yanında, dolaylı yollardan etkileyen birçok yan faktör de bulunmaktadır. İş yaşamında dış görünüş, beden dili, konuşma şekli gibi birçok faktör etki yaratmaktadır. Yeni karşılaşılan bir insanın kafasında bir “imaj” oluşturmak için sadece bir kaç dakikaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu süre içinde fiziksel özellikler, duruş, giyilen kıyafet karşı tarafa bazı mesajlar yollamaktadır. Bu bir kaç dakika içinde, dış görüntü çok önemli bir yer tutmakta ve yüzde 55 oranında bir etki yaratmaktadır. Bu araştırmada temel amaç farklı giysi türlerini kullanan bireylerin, iş başvurularını değerlendiren yöneticiler tarafından nasıl algılandığını belirlemektir. Araştırmanın materyalini, Türkiye’nin en fazla nüfus yoğunluğuna sahip İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde faaliyet gösteren özel(695) ve kamu(537) kuruluşlarında çalışan 1232 kadın ve erkek yöneticiden anket yardımıyla elde edilen veriler ve ilgili kaynaklar oluşturmaktadır. Araştırmada Tarama Yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kadın giysilerinin, erkek giysilerine oranla daha fazla çeşitlilik göstermesi nedeniyle kadın giysi türleri ile sınırlandırılmıştır. Giysinin renginin ve yüz ifadesinin algılamayı etkilememesi için modeller sadece çizgi olarak tasarlanmıştır. Her modelin yanına 28 adet sıfat verilmiştir. Araştırmaya katılan yöneticilerden giysi tarzlarına bir süre bakarak, bu giysi kullanıcılarını nasıl algıladıklarını düşünmeleri ve verilen sıfatlarla tanımlamaları istenmiştir. Elde edilen sonuçlar SPSS istatistik paket programına aktarılarak, yöneticilerin cinsiyetlerine ve çalıştıkları sektör tipine göre oluşturulan çapraz tablolara aktarılmıştır. Giysi türlerinin algılanmasında cinsiyet ve çalışılan sektör değişkenleri arasında istatistiksel ilişkinin ölçümü için c² ilişki analizi kullanılmıştır. Araştırmada, giysi türlerinin bireyleri algılamada etkili olduğu: giysi türlerinin algılanmasında oluşan farklılıkların bireylerin cinsiyetleri, çalıştıkları sektör, görüşleri, yaşam tarzları, dünyaya bakış açılarının farklı olmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Next to primary factors directly affecting success in a professional work environment, there are numerous secondary factors which also contribute. External appearance, demeanour, manner of speech, body language are among them. In one’s mind only several minutes are sufficient to form an “image” of a person newly met. This period is filled with bidirectional messages involving appearance, posture and interaction. Appearance holds an important position within these first few minutes and may create an effect as much as 55% or more. The basic objective of this study is to determine how interviewers perceive the job applicants using differing attire types. This research is based on relevant studies and survey data obtained from 1232 women and man administrator in private(695) and public(537) sector active in Istanbul, Ankara and Izmir, the most populous cities of Turkiye. The Survey Method was used in our research. Due to richness of women’s attire in comparison to men’s, our study is limited to the women’s clothing styles. To avoid the effect of clothing color and facial expressions, the survey models were designed as drawings. Each model was accompanied by 28 adjectives. Survey participant administrators were requested to contemplate the attire types, consider their perceptions and describe the applicants according to adjectives provided. The data obtained were transferred to SPSS software package and incorporated to cross-tables formulated according to the sector types of interviewer administrators. The ² relationship analyses were used to measure the statistical correlation between business sector variables in the perception of clothing types. The study exhibited that attire types influenced the perception of individuals, and the differences in perception were the result of individuals’ gender, business sectors, opinions, life styles, and world perspectives.