Dergiler / Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 1 - Sayı: 1
Ömer Seyfettin’in Hikâyelerinde Savaşçı Arketipi
- Sayfa
- 1–13
- DOI
- —
Özet
ÖzetEski Yunanca olan arketip sözcüğü Türkçe’de ilk imge, ilk örnek gibi anlamlara gelir. Arketipler, insanlığın ortak mirasıdır. Sanat eserlerinde arketiplerin yer alması, sanatçının ve eserin evrensele ulaşmasında katkı sağlar. Farklı kültürlerden ve milletlerden insanların ortak paydasını teşkil eden arketipler, sanatçı ve muhatapları için ortak dil olma özelliği taşır. Arketip olarak tanımlanan ortak semboller ve figürler kolektif bilinçdışı aracılığıyla sanat eserlerinde canlanmaktadır. Arketipler, edebiyat bilimciler tarafından mitoloji, psikoloji, antrolopoloji, dinler tarihi gibi farklı disiplinlerden elde edilen bilgilerden hareketle edebî eserlerde arketipsel eleştiri metodu aracılığıyla tespit edilebilmektedir. Bu metot, yirminci yüzyıl itibariyle, modern psikolojinin temsilcilerinden olan Carl G. Jung’un kolektif bilinçdışını kavramını ortaya koyması sonucu ortaya çıkmıştır. Edebî metinlerin tahlilinde kullanılan arketipsel eleştiri metodu, eserden hareketle eseri tahlil etme amacı taşır. Bu durum, arketipsel eleştiri metodu aracılığıyla yapılan edebî eser incelemelerinin estetik değeri yansıtmada başarılı olduğunu gösterir. Bu arketipik benlik yapılarından biri de savaşçı arketipidir.
Abstract
AbstractThe word archetype, which is an ancient Greek word, means the first image, like the first example in Turkish. Archetypes are a common heritage of humanity. The inclusion of archetypes in art works contributes to the achievement of the artist and the work at universal level. Archetypal which form the common stake of people from different cultures and nations is a common language for artists and their counterparts. Common symbols and figures, defined as archetypes, revive in their artworks through collective unconsciousness. Archetypes can be determined by literary scientists through archetypal critique method in literary works from the information obtained from different disciplines such as mythology, psychology, anthropology, history of religions. This method has emerged as a result of unveiling of the concept of collective unconsciousness by Carl G. Jung, who was the one of the representatives of the modern psychology through the 21th century. The method of archetypal criticism used in the analysis of literary texts is to analyze the work with movement from the work. This shows that it is successful in reflecting the aesthetic value of the literary works examined through the method of archetypal criticism. One of these character archetypes is the warrior archetype.