DİVAN ŞİİRİNDEN ÖRNEKLER İLE “KENDİDEN GEÇMEK” DEYİMİ

Özet

Dilimizin önemli ögelerinden biri olan deyimler, günlük hayatımızda duygu ve düşüncelerimizi doğru bir şekilde ifade etmemize katkıda bulunur. Az sözle çok şey ifade etmede bir enstrüman gibi kullanılan deyimler, bu özelliğinden dolayı divan şairlerince sıkça tercih edilmiştir. Deyimler, kullanıldığı cümleyi sadece anlam olarak değil ahenk yönünden de etkilemiştir. Ölçü, kafiye, seci, yineleme gibi birçok şiirsel özelliği üstünde barındıran deyimler, yüzyıllar boyunca akıllardan çıkmamış ve halk tarafından benimsenmiştir. Halktan ve halkın kullandığı dilden uzak olduğu iddia edilen divan şiirinde deyimlerin kullanım sıklığı, bu olumsuz eleştirilerin haksız olduğunu göstermesi açısından önemlidir. “kendi” dönüşlülük zamirinden türetilen “kendiden geçmek” deyimi, birden çok anlama gelecek şekilde kullanılmış, kullanıldığı şiirlerin anlam dünyasına katkıda bulunduğu ve ahengini etkilediği görülmüştür. Çalışmamızda “kendiden geçmek” deyimini, divan şiirinden örnekler ile anlatmaya çalışacağız.

Abstract

Idioms, one of the important elements of our language, contribute to the correct expression of