KÜLTÜR COĞRAFYASI BAĞLAMINDA VEZİRKÖPRÜ'DE KENDİRCİLİK VE URGANCILIK

CANNABIS CULTIVATOR AND ROPE MAKER IN THE CONTEXT OF CULTURAL GEOGRAPHY IN VEZİRKÖPRÜ

Özet

Coğrafi çevre ve kültür arasında sıkı bir ilişki vardır. İki yönlü olan bu ilişki tarımsal faaliyetler ve el sanatlarında daha da açık görülmektedir. Vezirköprü'de kendircilik ve urgancılığı kültür coğrafyası bağlamında inceleyen bu çalışmada, Vezirköprü’nün coğrafi çevre bileşenlerinin yörede kendircilik ve urgancılık kültürünün gelişmesindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada arşiv malzemeleri, istatistiki veriler ve gazete kupürleri ile fotoğraflar gibi görsel kaynaklar materyal olarak kullanılmıştır. Ayrıca yöreye çeşitli tarihlerde yapılan gezilerde kendircilikle uğraşan çiftçiler ve urgancılık zanaatını gerçekleştiren ustalarla yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilerden de yararlanılmıştır. Bulgular Vezirköprü yöresinde kendir ekiminin ve urgancılık kültürünün yüzlerce yıllık tarihi bir geçmişe dayandığını göstermektedir. Osmanlı’dan Cumhuriyete önemli bir kendir ekim alanı olan yöre, uzun yıllar donanmanın ihtiyacı olan urganların üretildiği merkezlerden biri olmuştur. Ancak çeşitli nedenlerle Türkiye’nin diğer birçok yerinde olduğu gibi yörede de kendir ekimi ve urgan üretimi zamanla azalmış, urgancılık zanaatını fiilen devam ettiren usta kalmamıştır. Yine de yöre Türkiye’de kendir ekiminin yapıldığı tek yer olarak dikkat çekmektedir.

Abstract

There is a close relationship between geographical environment and culture. This two-way relationship is even more evident in agricultural activities and handicrafts. In this study, which analyses cannabis cultivator and rope maker in the context of cultural geography, is aimed to reveal the effects of the geographical environmental components of Vezirköprü on the development of cannabis cultivator and rope maker culture in the region. Visual resources such as archival materials, statistics, newspaper clippings and photographs were used as material in the research. It also benefited from information obtained from interviews with farmers cannabis cultivator and rope maker who performed craftsmanship in various dates of the locality. Results show that in the Vezirköprü region, cannabis cultivator and rope maker are based on hundreds of years of historical past. The region, which is an important cannabis plantation area in the Ottoman Empire has been one of the centers which has produced ropes for navy for many years. However, various reasons in the region decreased over time as well as many other cannabis cultivator and rope maker in Turkey, rope makers are no longer the masters of the craft. They don’t resume profession anymore. Nevertheless, this place is the only noteworthy place of the cannabis cultivator areas in Turkey.