Ortopedik engelli bireylerde olumsuz otomatik düşünceler ile toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki ilişki

The Relationship Between Negative Automatic Thoughts and Gender Roles in Orthopedically Handicapped Individuals

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortopedik engelli bireylerde olumsuz otomatik düşünceler ile toplumsal cinsiyet rolleri algısı arasındaki ilişkiyi incelemek ve toplumsal cinsiyet rollerine yönelik algının olumsuz otomatik düşünceler üzerinde etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Yöntem: Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırma örneklemi olarak İstanbul’da yaşayan 100 ortopedik engelli birey seçilmiştir. Bu kişiler cinsiyet yönünden homojenlik sağlamak için 50 kadın ve 50 erkek olmak üzere kartopu örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Katılımcılar araştırmaya, gönüllülük esasına göre, çalışma hakkında bilgilendirilip, kabul ettikleri takdirde katılmışlardır. Verilerin toplanmasında, Kişisel Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ölçeği ve Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılmıştır. İstatistik analiz teknikleri olarak korelasyon, regresyon ve parametrik fark analiz teknikleri kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, korelasyon analizi olarak Pearson Korelasyon Testi kullanılmıştır. Fark analizleri olarak ise ikili gurupların karşılaştırılmasında T-Test, üç ve daha fazla bağımsız grupların karşılaştırılmasında ise ANOVA ve Post Hoc testlerinden LSD Test kullanılmıştır. Bulgular: Toplumsal cinsiyet rollerinden geleneksel cinsiyet rolünün genel olarak kendine yönelik olumsuz otomatik düşünceleri artırdığını göstermiştir. Geleneksel cinsiyet rolü, kendine yönelik olumsuz düşüncelerden özellikle yalnızlığa yönelik düşünceleri artırmaktadır. Kadın cinsiyet rolü ile erkek cinsiyet rolü, olumsuz düşünceler boyutları olan yalnızlığa yönelik, şaşkınlık ve kaçmaya yönelik, ümitsizliğe yönelik ve uyumsuzluğa yönelik düşünceleri azaltmaktadır. Otomatik düşünceler genel olarak yaşa göre farklılaşmaktadır. Otomatik düşünceler ve toplumsal cinsiyet rolleri anne ve babanın öğrenim durumuna ve ailenin gelir düzeyine göre farklılaşmaktadır. Doğuştan engelli olmak ve tüm vücut engel kayıp oranına göre otomatik düşünceler ve toplumsal cinsiyet rollerinde farklılaşma görülmüştür. Sonuç: Araştırma sonucuna göre ortopedik engelli bireylerde olumsuz otomatik düşünceler ile toplumsal cinsiyet rolleri puanları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.

Abstract

Purpose: Automatic thoughts and social gender role perceptions of orthopedically handicapped individuals were researched in this study. It was aimed to determine the effects of social gender role perceptions on automatic thoughts. Method: This research is correlational survey research model. Research was executed with data from 50 male, 50 female orthopedically handicapped individuals living in İstanbul. Participants participated in the research, voluntarily on the merits, if they were informed about the work and accepted. The research data was gathered by means of Sociodemographic Data Form, Social Gender Roles Scale and Automatic Thoughts Scale. Correlation, regression and parametric difference tests were used as statistical analysis techniques. Pearson Correlation Test was used for correlation analysis. In the comparison of two groups, T-Test was used and LSD test from ANOVA and Post Hoc tests was used for the comparison of three and more free groups. Results: Research findings demonstrated that traditional gender as a social gender role have a positive effect on automatic self-thoughts as it increases thoughts on loneliness. Woman and man gender roles on the other side, decreases thoughts on loneliness, helplessness, confusion and escape and, personal maladjustments. Automatic thoughts in general were found to be differing according to age. Automatic thoughts and social gender roles differ according to parents’ educational level, family income level, congenital disability and loss rate of physical disability. Conclusion: According to the results of the survey, it was found that investigate the negative automatic thoughts and meaningful relationship between gender roles in orthopedically handicapped individuals.