Çankırı Kızılırmak ilçesi Kuzeykışla ve Güneykışla Köyü kilim dokumaları

Kilim weavings in Çankırı Province, Kızılırmak District Kuzeykışla and Güneykışla villages

Özet

Türk kültürünün en zengin kaynaklarından birini oluşturan el sanatları içinde el dokumacılığı ayrı bir öneme sahiptir. Orta Asya’dan günümüze dokumacılık Türklerin başlıca uğraşısı olmuş, Anadolu’da ve gittikleri, yaşadıkları her yerde en güzel örnekleriyle ve çeşitliliği ile gelişmiştir. El dokumaları Anadolu’da daha da gelişerek özgün geleneksel ürünlere dönüşmüştür. Bunlardan kilim dokumalar Türk dokuma sanatları içinde önemli bir yer tutmaktadır. Çankırı ili Kızılırmak ilçesinde yapılmakta olan kirkitli düz dokumalar içinde kilim geçmişten günümüze kullanım alanları ile doğumdan evlenmeye yaşamın bir parçası olmuştur. Kirkitli dokumalarla yapılan ürünlerin çeşitliliğinin yanında kullanılan renkler ve motifler esas zenginliği oluşturmuştur. Motifler Türk kadınının yaratıcılığının sonucu ortaya çıkmış, anlamları ile daha da önem kazanmış, kimi zaman kimlik olmuş, kimi zaman bir iletişim aracı görevi üstlenmiştir. Kirkitli dokumalarda kullanılan motiflere genel olarak bakacak olursak, genellikle çevresinde gördüğü bitki hayvan ve eşyaları yorumlamıştır. Genellikle bereketi ifade eden, nazardan, kötülüklerden koruyan, yaşamı anlatan, konuların, kişiyi veya aileyi tanımlayan im’lerin ele alındığı görülmektedir. Bu çalışmada Çankırı ili Kızılırmak ilçesi Kuzeykışla ve Güneykışla köyleri kilim dokumaların özellikleri çeşitli örneklerle ve çizimlerle verilecektir.

Abstract

Hand-weaving is of special place among the handicrafts, which make up one of the richest resources of Turkish culture. From the times of The Central Asia to present day, weaving has become a major focus of the Turks and it has flourished and developed with the best samples and variations wherever they live and spread. Hand-weavings have turned into original traditional artifacts through the stages of development. Among these, the Kilim weavings are of special place in the Turkish Weaving Arts. Among the Kirkit straight weavings produced in Cankırı province Kızılırmak district, Kilim has managed to become an indispensable part of daily and cultural life from birth to marriage. Colours and motifs used as well as the varieties of the products in Kirkit weavings have become the real richness. Motifs have emerged as a result of the creativity of the Turkish women and their significance has become more valued, and it assumed the role of identity and sometimes a means of communication. When the motifs of Kirkit weaving are examined as a whole, interpretations of plants and animal as well as possessions prevail. Generally, it is seen that there are signs defining a person or a family, narrating life, protecting from evil eyes, expressing abundance. In this study, there will be Kilim weavings from Çankırı province, Kızılırmak district Kuzeykışla and Güneykışla villages to be presented with a variety of samples and drawings along with their specifications.