Dergiler / Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi / 2011 / Cilt: 4 Sayı: 1

Türkçe Metinler için Olay Sıralaması

Event Ordering in Turkish Texts

Sayfa
1–1
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, doğal dilde hazırlanan metinlerin içerisinde geçen olayları sıralı göstermek için kullanılan sistemlerin, Türkçe için genişletilmesidir. Günümüzde doğal dildeki metinler üzerinde, doğal dil işlemesi yapılarak çıkarılan anlambilimsel gösterimlerin, olaylar arasındaki zamansal bağlantıyı göstermesi için veya işlenen doğal dildeki metinde bulunan olayları sıralaması için, ilave işlemler gerekmektedir. Bu işlemlerin sistematik olarak dilbilimsel bir temele oturtulmasını sağlayan başta İngilizce olmak üzere çeşitli dillerde çalışmalar bulunmaktadır.Her dilde ortak olan zamansal mantıklara ilave olarak, her dilin kendisine özgü bazı farklı zamansal özellikleri de bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında öncelikle literatürde bulunan zamansal mantıklar incelenmiştir. Bu mantıklardan, doğal dil için kullanımı öne çıkan bazıları, daha sonra hesaplanabilir dillere dönüştürülebilmektedir. Bu hesaplanabilir diller ve dayandıkları mantıklar incelenerek, Türkçe TimeML üzerinden iyileştirme yapılmıştır.

Abstract

Aim of this study is advancing current event ordering methodologies to cover Turkish temporal logic. Currently, some additional operations are required to demonstrate the relation between events or ordering events in a natural language text, after outputting the semantical representation. There are some systematic studies based on English temporal logic and covering most of the Latin family. There are some differences between temporal logics in the languages in addition to common temporal properties.In this study, the temporal logics in the literature are researched. Some of these temporal logics are suitable for machine computation and some are suitable for natural language processing. An optimization is suggested on these computable and natural laguage processing suitable temporal logics to cover Turkish temporal logic.

Anahtar kelimeler: Olay Sıralama, Kronoloji Çıkarımı, Zamansal Mantıklar, İşlenebilir Zamansal Diller