1936-1946 Dönemi Türk-Sovyet Diplomatik İlişkilerindeki Transformasyon Sürecinin Temel Sebepleri

Основные Причины Процесса Трансформации Турецко-Советских Дипломатических Отношений 1936-1946 гг.

Özet

Atatürk dönemi Türk dış polikasının önemli stratejik karakteristiklerinden biri, diğer ülkelerle herhangi bir askeri müttefiklik kurulması fikrinden uzak durulmasıdır. Bu bağlamda, 2. Dünya Savaşı'nın başlangıcına kadar geçen süre zarfında genç Türkiye Cumhuriyeti, SSCB de dahil olmak üzere pek çok ülke ile dostluk ve tarafsızlık antlaşmaları imzalamıştır. Fakat tüm bu olumlu gelişmelere rağmen 1934 yılından itibaren Türk-Sovyet ilişkilerinde önce duraklama, ilerleyen zamanlarda da belirgin bir gerileme gözlenmektedir. Mevzubahis durumun en mühim sebeplerinden biri Montrö (Boğazlar) Sözleşmesi'nin imzalanması, diğeri ise 2. Dünya Savaşı esnasında Ankara’nın izlediği tarafsızlık politikasıdır. Söz konusu çalışmada 1936-1946 dönemi itibariyle Türk-Sovyet ilişkilerinde yaşanan transformasyon süreci incelenmektir.

Abstract

В годы правления Ататюрка одной из важных характерных черт внешнеполитической стратегии новой Турецкой республики являлось воздержание от военного сотрудничества с другими странами. В этой связи Турция подписала договоры о дружбе и нейтралитете со многими государствами, в том числе с СССР до Второй мировой войны. Однако, с 1934 г. в советско-турецких отношениях началась стагнация, а затем наблюдалось поступательное ослабление партнерства. В качестве из главных причин данной ситуации можно назвать подписание Конвенции Монтре и политику нейтралитета, которую вела Анкара в ходе Второй мировой войны. В статье рассматривается трансформация турецко-советских отношений в период 1936-1946 гг.

Anahtar kelimeler: Türk-Sovyet ilişkileri, Boğazlar meselesi, Montrö Sözleşmesi, 2. Dünya Savaşı