Türk kültüründe yaşlının yeri ve medyayla yaşlılığın değişen konumu

Place of old people in Turkish culture and the changing position of elderliness in media.

Özet

Bilim ve teknoloji alanındaki ilerlemelerin tıp bilimi ve sağlık hizmetlerine sunduğu imkânlarla, tüm dünyada beklenen ortalama insan ömrü süresi artmıştır. Ortalama yaşam süresindeki bu artış, endüstri devriminin sosyal yaşamdaki etkileri sonucu toplumsal bir sorun haline gelmiştir. Endüstrileşmeyle, tarım toplumundan sanayi toplumuna geçilmiş ve bunun sonucu olarak da kentleşme sosyal yapının yeni alanı olmuştur. Kentleşme sonucunda birey odaklı yaşam yeni yaşam biçimi halini almıştır. Geçmişteki geniş aile düzeni ve geleneklere bağlı yaşam terk edilmiştir. Bunun sonucu olarak da yaşlılar rol kaybına uğraşmıştır. Yaşın getirdiği fiziksel koşullar nedeni ile üretim sürecine katkı sağlayamamaları ve buna ek olarak fiziksel ve ekonomik olarak bağımlı olmaları yaşlıların statü kaybetmesine neden olmuştur. Edilgen ve sadece tüketici olarak görülen yaşlı birey, hem geleneksel aile modeli içindeki statü sembolü halini hem de otoritesini yitirmiştir. Bu değişimin yaşanmasında medya dinamo görevi görmüştür. Bu çalışmada, Türk kültüründe yaşlılığın yerine değinilerek, yaşlılık çalışmaları olarak adlandırılan ageism (yaşçılık) kavramı bağlamında televizyonda, reklamlarda ve gazetelerde yaşlıların nasıl sunulduğu değişen toplum yapısının etkisi çerçevesinde irdelenmiştir. Türk toplumunda yaşlı, saygı duyulan, sözüne değer verilen ve geleneğin aktarıcısı konumdadır. Bu konumdaki değişiklikler bu çalışmada medyanın rolü bağlamında incelenmiştir. Sonuçta, yaşlıların, çoğu zaman Türk kültürünün geleneksel değerlerinden soyutlanmış olarak ve olumsuz bir imajla medyada yer almaya başladığı görülmüştür.

Abstract

The expected duration of human life is increased all over the world with the opportunities provi- ded by the scientific and technological advances in the fields of medical science and health care. This increase in average life expectancy has become a social problem as a result of industrial revolutions effects on social life. Its transitioned from agricultural society to industrial society because of the ef- fects of industrialization and urbanization has become the new field of social structure as a result of this. As the result of urbanization, individual-oriented life has become a new life style. Large family organizations of the past and tradition-bound life styles are left behind. As the result of this, old people suffered the loss of role of being elder. The physical conditions caused by the elderliness, the old indivi- dual who cant participate in this system are pushed out of this order (system) and how old people. The old individual who is seen as passive and only a consumer loses his/her position of being a status symbol in the traditional family model and also his/her authority. Media served as a dynamo for this change. In this study, its dealed with the position of elderliness in Turkish culture and examined ageism that is the name of elderliness studies within the extent of the effect of changing social structure and how old people are presented on television and newspaper ads.The position of elderliness in Turkish society is respected, honored and tranmitter of tradition. In this reseach, the changes of this position analysed in the context of medias role. As a result, it is seen that elderliness began to feature on media in a nega- tive image and as an isolation of traditional values of Turkish culture, commonly.