Görsel bir metin olarak geleneksel mimariye bakmak

Özet

Günümüzde görme eylemi okuma ve yazma eylemlerine göre çok daha kısa ve etkileyici bir aktarım biçimine sahiptir. Görme duyusunun bu kadar etkili oluşu onun herhangi bir nesneye bakan kişiye oldukça hızlı bir biçimde ve de birçok veriyi aynı anda sunmasından kaynaklanmaktadır. Bura- da önemli olan bakılan nesnenin kendisine bakan kişiye deneyimler ve yaşam biçimlerine yönelik birçok bilgi sunmasıdır. Bu nedenle görsel metinler kültür çalışmaları içinde yazılı ve sözlü metinler kadar önemli bir yerde durmaktadır. Bu çalışmada geleneksel mimari görsel bir metin olarak ince- lenmektedir. Gerek biçimsel özellikleri gerek içinde bulundukları bağlama göre düzenlendikleri için geleneksel yapılar, hem mimarlık hem de halk bilimi disiplinlerinin ortak ilgi alanını oluşturmaktadır. Bu ortak nokta göz önünde bulundurularak çalışmada geleneksel mimari örnekleri görsel halk bilimi çalışmaları göz önüne alınarak incelenmiştir. Metin içinde incelenen mimari örnekleri, yakın zamanda derlenmiş yapı örneklerinden oluşması ve Türkiyenin neredeyse her bölgesinden mimari örneklerini incelemesi nedeniyle M. Öcal Oğuz, Ezgi Metin ve Fatih Mormenekşe tarafından editörlüğü yapılan Türkiyede 2003 yılında Yaşayan Geleneksel Mimari adlı çalışmadan alınmıştır. Geleneksel yapılar, tıpkı diğer görsel metinlerde olduğu gibi yazılı ve sözlü metinlere ihtiyaç duyulmadan içinde bulunduk- ları bağlamın yaşam biçimlerine yönelik birçok bilgi aktarırlar. Geleneksel yapılardan elde edilen bu bilgiler ise kültürel mirasın korunması ve modern zaman şartlarına uygun biçimde yeniden tasarlana- bilmesi için de araştırmacılara farklı bakış açıları sağlamaktadırlar.

Abstract

At present, sense of sight has much shorter and impressive transfer ability compared to read- ing and writing. This effectiveness stems from the fact that it offers a lot of data rapidly and also at the same time.The person observing is provided with considerable amount of information regarding the life styles and experiences by the object observed, which is quite important. Therefore, the existence of visual texts in cultural studies are as important as that of the written and oral texts. In this paper the traditional architecture is studied as visual text. Due to their visible properties and the fact that they are organized according to their social structure context, the traditional buildings have become the common interest of both architecture and folklore disciplines. Considering this common ground, in this paper, the examples of traditional architecture are examined as visual text through visual folklore. The examples were taken from the work titled Living Traditional Architecture at the Turkey in 2003 edited by M. Öcal Oğuz, Ezgi Metin and Fatih Mormenekşe due to the fact that architectural examples ex- amined in the text were the structures recently compiled and that it examined architectural examples from almost all the regions of Turkey. The traditional buildings, without the need for written or spoken texts like in other visual texts, transfer plenty of information about the way of life of the period they existed. This information also provides different perspectives to researchers so that the cultural heritage can be safeguarded and redesigned in agreement with the modern times.