Tatar edebiyatının az bilinen bir türü: Münacaatlar

Özet

Münacatlar, Eski dönem Tatar edebiyatı ile Tatar Halk Edebiyatının en önemli türlerinden biridir. Uzun süre ihmal edilmesine rağmen son dönemlerde tekrar popüler olmaya başlayan münacatlar, kaynağı itibariyle din ve inanç temeline dayalıdır. Bu edebi tür, sadece sözlü Tatar edebiyatında değil, yazılı Tatar edebiyatında da yer bulmuş ve münacat türünde pek çok yazılı edebiyat örnekleri verilmiştir. Günümüz modern Tatar toplumunda ilginç bir şekilde münacatların yeniden gündeme geldiği, kayıtlara girdiği, çalınıp söylenmeye başladığı görülmektedir. Klasik anlamda konusu “Allah’a yakarış” olan münacatın, Tatar edebiyatındaki örneklerinde, sosyal içerikli konuların da işlendiği görülür. Vatan sevgisi, anne baba sevgisi, gurbet, sıla özlemi yanında, insanî öğütler, iyilik yapmaya teşvik gibi tavsiyeler de Tatar münacatlarında işlenmiştir. Tatar şiirinin genel yapısında dörtlükler kullanılmasına rağmen münacatlar, genel formatına uygun olarak beyitler şeklinde düzenlenmiştir. Kafiye olarak ise az da olsa aruz kullanılmasına rağmen yaygın olarak hece vezni kullanılmıştır. Kökeni insanlık tarihi kadar eski olan münacat türünün, Tatar Edebiyatındaki yeri ve önemi araştırmacılar için yeni bir heyecan kapısı olarak aralanmaya başlamıştır.

Abstract

Fervent Prayers can be regarded as one of the most important types of Tatar Folk Literature. Although fervent prayers are considered one of the most important types of the old Tatar Folk Literature they were neglected for a long time and they have started to become popular again nowadays. This sort of literature which is based on religion and beliefs has a significant place and many written examples in Tatar Literature. In today’s Tatar society, it is observed that fervent prayers have become a current issue and they have been recorded, played, and sung. It is also seen that fervent prayers the subject of which is “begging to God” in its classical meaning they also deal with some social issues in some examples. Apart from the subjects like love of country and mother – father, topics like homesickness, admonitions and suggestions for doing kindness are handled in Tatar fervent prayers. Although there are four lines in the structure of the Tatar poems in general, fervent prayers are arranged in verse style. Although aruz measure is rarely used for rhyme, syllable rhythm is widely realized. Fervent Prayers the origins of which dates back to the history of humanity have become a new field for the researchers who would like to conduct researches on the importance and place of this type in Tatar literature.