Dergiler / Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 2
Türkiye'nin BRICS Ülkeleri İle Ticaretinin Analizi: Çekim Modeli Uygulaması
- Sayfa
- 43–70
- DOI
- —
Özet
Hızla küreselleşen günümüz dünyasında dış ticaret hacmini artırmak isteyen ülkeler, ürünlerini satabilmek için yeni pazar arayışlarına girmişlerdir. Ülkelerin yeni pazar arayışları sürecinde ve ticari partner ülke seçiminde ise ülkeler arasındaki mesafelerin büyük önemi bulunmaktadır. İki yönlü ticaret kuramını esas alarak kurulan çekim modeli; ülkelerin GSYH’sı, birbirine uzaklığı, ihracat hacmi, yüzölçümü, geçerli döviz kuru, nüfusu, nüfus yoğunluğu, tarife ve tarife dışı engeller, pazarlara erişim olanakları, rekabet gücü, ticari açıklık, ekonomik kalkınma, ortak kültür, dil ve sınır gibi bir dizi değişkenler kullanılarak çalıştırılmaktadır. Bu çalışmada, 1995-2017 dönemleri için Türkiye ile BRICS ülkeleri arasındaki iki yönlü ticaret, çekim modeli ile test edilmiştir. Bu kapsamda, iki yönlü ticareti ölçebilmek için; GSYH, nüfus, uzaklık ve ticari serbestlik endeksi değişkenleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki stokastik sınır analizi, panel sıradan en küçük kareler ve panel rassal etkiler (Driscoll ve Kraay standart hatalarını dikkate alan) ve uygulanabilir genelleştirilmiş en küçük kareler yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları; GSYH ve ticari serbestlik endeksi arttıkça ihracatın arttığını, ülkeler arasında uzaklık arttıkça ticaretin azaldığını ve ithalat yapılan ülkenin nüfusunun artmasının ticareti azalttığını ortaya koymuştur.
Abstract
Rapidly in our globalizing world today, the countries that want to increase the volume of their foreign trades are looking for new markets in order to sell their products. The distances between the countries are of great importance in the process of looking for new markets and the selection of commercial partners. The gravity model established on two-way trading theory is running based on a number of variables such as GDP, export volume, country area, current exchange rate, population of countries, population density, tariff and non-tariff barriers, opportunities for access to markets, competitiveness, commercial openness, economic development, common culture, language and border. In this study, two-way trade between Turkey and the BRICS countries for the period 1995-2017, were tested with the gravity model. In this context, the variables of GDP, population, distance and trade freedom index were used to analyze two-way trade. The relationship between the variables was investigated using stochastic frontier analysis, panel least squares and panel random effects (Driscoll and Kraay standart errors) and Feasible Generalized Least Square methods. Analysis results revealed that exports increased as GDP and trade freedom index increased, trade decreased as distance between countries increased, the increase in the population of the importing country reduced trade.