Dergiler / TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / 2012 / Sayı: 15

FATSA CINGIRT KAYASI 2012-2014 SEZONU KAZILARINDAN ELE GEÇEN AĞIRLIKLAR ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

EVALUATIONS ON LOOM WEIGHTS OBTAINED FROM EXCAVATIONS HELD IN FATSA CINGIRT KAYASI 2012-2014 SEASONS

Sayfa
115–138
DOI
—

Özet

Bu çalışmada Cıngırt Kayası'nda 2012-2014 yıllarında gerçekleştirilen kazılardan ele geçen pişmiş toprak tezgah ağırlıkları arasından seçilen örnekler katalog bilgileriyle birlikte tanıtılarak, söz konusu malzeme üzerinden yerle­şimdeki dokuma çeşitliliği deneysel arkeolojik bakış açısıyla değerlendirilerek sunulmaktadır. Bahsi geçen ağırlık­ların dokumacılıkta kullanıldığını düşündüren gerekçeler, kazılar sırasında ele geçen ağırşaklar ve iğ kancalarıyla destek bulmaktadır.Tezgah ağırlıkları uçları ağırlıklı dikey dokuma tezgahının kullanımı için işlevsel özellikleri belirlemede saptayıcı bir rol oynamaktadır. Deneysel arkeoloji çalışmaları, günümüze kalıntısı ulaşmamış ve bu nedenle dokuma ürünü ele geçmeyen antik dönem yerleşimlerinin tekstil üretimleri ile ilgili değerlendirme yapılmasına olanak sağlamaktadır. Çalışmamızda Cıngırt Kayası'ndan ele geçen ağırlıklar üzerinden yapılan deneysel uygulamalarla tespit edilen do­kuma sıklıkları göz önüne alınarak, yerleşimin tekstil ürünlerindeki çeşitlilik yorumlanmaya çalışılmıştır.Söz konusu yerleşimden ele geçen kurşun ağırlıkların ise balıkçılık aktivitesiyle ilgili olarak kullanıldıkları düşü­nülmektedir. Sualtı arkeolojisiyle ilgili çalışmalar batıklardan ele geçen piramidal kurşun ağırlıkların ve katlanmış dikdörtgen ağırlıkların olta ve ağ ağırlığı olarak kullanıldıklarını kanıtlamaktadır. Bu verilerden yola çıkarak söz konusu yerleşimin balıkçılık faaliyetlerine ışık tutacak bulguların sunulması, çalışmanın bir diğer amacını oluştur­maktadır.

Abstract

This study explores Cıngırt Kayası, situated on a 200m.-high hill located in the village of Yapraklı, Fatsa. Excavations conducted in Cıngırt Kayası during the 2012-14 season revealed terracotta loom weights, which attest to the variety of weaving in the settlement. The article presents this variety from an experimental archaeological perspective. The reasons for the assumption that these loom weights were used in weaving have been backed up by the spindle whorls and needle hooks obtained during the excavations Loom weights are regarded as defining parameters, functional for the operation of the warp-weighted loom. Experimental archaeological studies enable us to evaluate the state of the weaving industry in ancient settlements, from where we have obtained no remains or textile products. Therefore, this study attempts to assess the variety of weaving products in Cıngırt Kayası by taking into account the thread densities identified through experimental methods on the loom weights obtained in the excavations. The lead weights acquired from the excavations, in turn, have been treated as related to fishing activities. This interpretation is supported by evidence in the indings of underwater archaeological studies that revealed the lead pyramidal and folded weights were used as sinkers for fishing hooks andfishing nets. It is another goal of this study to explore the extent offishery in Cıngırt Kayası based on these findings.

Anahtar kelimeler: Cıngırt Kayası, Dokumacılık, Balıkçılık, Tezgah Ağırlığı, Kurşun Olta ve Ağ ağırlığı.