Kültürel bellek aktarıcısı olarak ninni

Özet

Ninniler bebeklerin uyumalarına yardımcı olmak için söylenen ezgili sözlerdir. Ait oldukları kül- türün sözlü ürünlerinden olan bu ezgili sözlerin biçimleri çoğu zaman değişkenlik gösterebilir ve kesin kurallar içermez. Bu nedenle ninniler biçim yönünden sözlü kültür ürünlerinin en özgürlerindendir. Biçim olarak serbestlik arz eden ninnilerde asıl bakılması gereken onların ne söylediğidir. Ninniler çoğunlukla kadınlar tarafından icra edilir. Kadın ninnide kendi duygu ve düşüncelerini söylerken aynı zamanda mensubu olduğu topluluğun temel özelliklerini bebeğine aktarır. Bu bağlamda ninniler sadece bebekleri uyutmak için okunan türküler değil, aynı zamanda toplumun değerlerini yansıtması sebebiyle gelecek nesillerin kültürel yapısının temel taşıdır. Nesiller arası kültürel devamlılığın sağlanması için gereken kimlik oluşturma bellek vasıtasıyla olur. Kültürel bellek davranış taklidi, nesneler üzerinden hatırlama ve diğer insanlarla iletişim içinde olmadan müteşekkil bir anlam aktarımıdır. Kültürel bellek gelenek ve iletişimden beslenerek sürekliliği ve kimliğin devamını sağlar. Doğum, sünnet, askerlik, düğün, ölümle ilgili anlayış ve uygulamalar; meslek tercihi, yemek, giyim kuşam, ev bark düzeni, maddi kültür unsurları ve eğitim gibi kültürel sürekliliği sağlayan unsurlar ninniler vasıtasıyla geleceğe taşınır. Böylelikle kültürel belleğin aktarıcısı olan ninnilerden kültürel doku analizinde kullanılacak malzemeler tespit edilebilir. Bu çalışmada ninni türünün kültürel belleği aktarma özelliği, Türk Dünyası kültür geleneğindeki ninnilerde kullanılan beslenme, giyim-kuşam, barınma, maddi kültür unsurları ve eğitim gibi kültürel alanların tespit edilmesi suretiyle ele alınacaktır. A

Abstract

Lullabies are melodious dixits which help babies to sleep. Lullabies are the products of their own verbal culture. These melodious dixits forms can generally vary from one another and doesnt include precise rules. For this reason, from a stylistics point of view the lullaby is one of the most independent verbal cultural product in freestanding form. Yet, what we should concern with lullabies is what they tell us rather than their form. Lullabies are generally sung by women. When a woman expresses her own feelings and thought via lullabies, she also transfers her communitys basic features to baby. Within this context, lullabies are not only folk songs for putting babies to sleep but also base of posterity which enables to reflect communitys values. Identity formulation which is essential for the cross-generational cultural persistence takes place through memory. The behavioral imitation of cultural memory is a transmission of meaning which comprises communication with other people and a recall through materials. Cultural memory, which makes use of tradition and communication, provides persistence and continuity of identity. Components that enable the cultural continuity, such as birth, circumcision, military service, wedding, practices and perceptions about death, choice of profession, eating, clothing, household, elements of material culture and education, are transferred to future thro- ugh lullabies. In this way, lullabies, which are transmitters of cultural memory, are used to identify materials to be employed in the cultural pattern analysis. This study intends to investigate the feature of cultural memory transmission of lullabies through identification of cultural aspect used in the lul- labies of the cultural tradition of the Turkish World such as nourishment, clothing, sheltering, aspect of material culture and education.