Halk hikâyelerinde bir imaj olarak bağ ve bahçenin kadın ve bedeni ile ilişkisi

The relation between the ımages of vineyards-orchards and women and women body in the folktales

Özet

Her edebî ürün belirli bir zamanın ve sosyal şartların neticesi olarak tezahür eder. Bu gerçek- lik sözlü kültür verimleri için çok daha fazla bir anlam ifade eder. Zira sözlü kültürün ve edebiyatın müstesna örneklerinden olan halk hikâyeleri toplumsal ve sosyoekonomik düzendeki bir değişim ve kırılmanın neticesi bir başka ifade ile yeni bir düzenin yeni edebî verimi olarak ortaya çıkmıştır. Bu makalede yerleşik yaşam ve kültürün edebî verimi olarak karşımıza çıkan halk hikâyelerinde, bir imaj olarak bağ/bahçe ve unsurlarının kadın ve kadın bedeni ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. Yerleşik yaşamın temel unsuru olan toprak ve toprağa bağlı olarak gelişen bağ ve bahçeler, söz konusu hayatın temel yaşam alanlarından birini oluşturmaktadır. Yaşam mekânları olarak halk hikâyelerinde görü- len bağ / bahçeler aynı zamanda kadın algısı ve kadın bedeninin kavramsallaştırılmasında da sıklıkla kullanılmıştır. Hikâyelerin genel olarak bütününde ve bilhassa nazım parçalarında bu hususla alakalı oldukça somut veriler vardır. Kadınlığın ve kadın bedeninin algılanış ve kurgulanışında ‘dil’ önemli ve etkili bir faktördür. Kullanılan dil ve kavramlar ise sosyo-kültürel yaşamla yakından ilgilidir. Bu bağlamda bu çalışmada sosyal şartlar ve çevre ile yakın temas hâlinde olan halk hikâyelerinde yer alan bağ/ bahçe ve unsurlarının kadın algısı ve bedeni ile ilişkisi incelenmeye ve çözümlenmeye çalışılmıştır

Abstract

Every literaray creativeness is the result of the specific time and social conditions. This reality means much more importance especially for the oral culture products. Folktales, special examples of oral culture and literature, have emerged as a result of social and socio-economic developments, in ot- her words as the new literary outcome of the new system. This article elaborates on the relation betwe- en the elements of the vineyards-orchards and women and women body in folktales which are products of literary creativeness of settled life and culture. The soil- the basic element of settled life and the vi- neyards -orchards, which grow up thanks to the soil constitute one of the basic life places discussed. The vineyards-orchards, which are seen as life places in folktale, are usually used in the conceptualizing of women body and perception of women. There are concrete datas concerned with this point, especially in the verse parts of the stories. Language is an important and effective factor in terms of the perception and construction of women body and feminity. Language and notions are related to socio-cultural life. In this context, this study analyzes the relation between the elements of the vineyard-orchards and perception of women and women body.