Dergiler / Turkish Academic Research Review / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 2
Kindî ve Fârâbî’nin İlimler Tasnifinde Müziğin Yeri ve Önemi
- Sayfa
- 289–308
- DOI
- —
Özet
İlk olarak Antik Yunan filozofları tarafından başlatılan ilimlerin tasnif edilmesi süreci felsefe tarihi boyunca birçok düşünürün dikkatini çekmiştir. İslâm felsefesinin kurucu filozoflarından olan Kindî ve Fârâbî de bu konuya kayıtsız kalmamışlardır. Özellikle Fârâbî’nin yapmış olduğu sınıflama gerek sistematikliği gerekse özgünlüğü bakımından öne çıkmaktadır. Filozofların bu konuya olan eğilimleri ise İslâm düşüncesinde ilimler tasnifi geleneğinin başlamasına vesile olmuştur. Müzik ise bu tasniflerin büyük bir bölümünde kendisine yer bulmuştur. Aritmetik, geometri ve astronomi ile birlikte quadrivium olarak bilinen geleneksel sınıflamanın içerisine dahil edilen müzik ilmi, İslâm filozofları tarafından da çoğunlukla söz konusu matematik ilimlerinin içerisinde değerlendirilmiştir. Kindî ve Fârâbî de bu klasik tasnife uymuş ancak onlar müziğe sadece ilimler tasniflerinde yer vermekle kalmayarak bu sanat üzerine ciddi eserler de kaleme almışlardır. İlimler tasnifi ile ilgili eserlerinin yanı sıra müzik üzerine yazılmış olan eserlerinden de istifade ederek onların bu ilmi nerede konumlandırdıklarına daha iyi vakıf olabilmekteyiz. Nitekim bu makale de ilgili eserlerden yola çıkılarak Kindî ve Fârâbî’nin ilimler tasnifinde müziğin yerini ve önemini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Abstract
Throughout history of philosophy, many thinkers considered on classification of sciences which were first started by Ancient Greek philosophers. Al-Kindī and al-Fārābī, two of founders of Islamic philosophy, were not indifferent to this topic as well. Espicially, Al-Fārābī’s classification come to the forefront both its systematicity and its originality. Philosopher’s tending to this topic caused to begin a tradition among Muslim thinkers. Music was in many of these classications as well. Islamic philosophers generally included science of music into traditional classication as known quadrivium together with arithmetics, geometry and astronomy, as predecessors philosophers did. Al-Kindī and al-Fārābī also thought music in same place. They did not just pointed out where music is on their classication of sciences but also they wrote remarkable music boks. So their music books give more idea where they placed music as well as their books which is relavant with classification. In conclusion, this article aims to determine place of music and its importance in the classification of sciences of al-Kindī and al-Fārābī.