“Kader-Kaza” Kavramının Öğretimi ve Kavram Yanılgıları Üzerine Bir İnceleme

Özet

Din eğitimi, içinde birçok önemli kavramı barındırmaktadır. Kavramların doğru algılanması sağlıklı din eğitiminin en önemli unsurlarından biridir. Bazı kavramlar genel sistemin anlaşılmasında kilit rolü üstlenir. Din eğitiminde “ kader ve kaza” kavramı da bu tarz kavramlardandır. “Kader ve kaza” ilköğretim 8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi müfredatının bir konusudur. Bu sebeple ilköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin görüşleri önem arz etmektedir. Kader ve kaza kavramına bağlantılı olarak öğrencilerde külli ve cüzi irade, tevekkül, dua gibi bağlantılı kavramlar da öğrenilmektedir. Algılanma durumuna bağlı olarak ta bu kavramlar öğrencinin dini hayatına ve dolayısıyla yaşamına etki etmektedir. Bu çalışmada, ilgili ders kitabı bağlamında “kader-kaza” kavramlarının öğrenciler için çağrıştırdıkları ve bu kavramlarla ilgili yanılgıları açık uçlu ve likert tipi sorular ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma neticesinde öğrencilerin bilgi düzeyinde kavramları kazandıkları ancak yarıya yakın bir kısmının kavrama düzeyinde kavram yanılgısı yaşadığı görülmüştür. Öğrencilerin yarıya yakın bir kesiminin de (% 43,4’ü) kaderi, gerek fiziki gerekse sosyal olsun bütün durumların belli bir plan dairesi içerisinde işlediği anlamında anladıkları görülmektedir. Kavram yanılgılarının giderilmesinde kavram öğretimi yaklaşımlarının işe koşulmasının önemli olduğu ifade edilebilir. Öğretmen ve çevre kavramların öğrenilmesinde etkili unsurlardır. İstendik davranış oluşturmada öğretmenin kendi anlayışının ne olduğu önem taşımaktadır.

Abstract

Religious education contains many important concepts. Correct perception of concepts is one of the most important elements of healthy religious education. Some concepts play a key role in understanding the overall system. The concept of “Fate and Qada” in religious education is one of such concepts. “Fate and Qada” is a subject of primary school 8th grade Religious Culture and Moral Knowledge curriculum. For this reason, the opinions of 8th grade students in primary education are important. Depending on the perception, these concepts affect the religious life of the student and therefore his life.