Dergiler / Turkish Academic Research Review / 2022 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Anadili Arapça Olmayanlara Arapça Öğretimi Konusunda Rüşdî Tuayme'nin Öncülük Ettiği Çalışmalar

Rushdi Toiemah's pioneer works in the field of teaching Arabic to speakers of other language

Sayfa
296–314
DOI
—

Özet

Mısırlı eğitim bilimci Ruşdî Ahmed Tuayme (1940-2014), ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretimi konusundaki öncülerden biridir. Kendisi, bu alanın Arap dünyasında müstakil bir ilim dalı olarak kabul edilmediği, araştırma ve programların yapılmadığı bir zamanda, Amerika Birleşik Devletleri’nde, Arapça öğretimi ile ilgili eğitim almıştır. Şöyle ki; o dönemde Arapça, ikinci bir dil olarak, ana dilin öğretildiği metotların aynısıyla öğretiliyordu. Yabancı bir dil olarak Arapça öğretiminde izlenilen metot, öğrencilerin ihtiyaçları, motivasyonları ve onlara uygun eğitim teknikleri göz önünde bulundurulmadan, dilbilgisi (nahiv) ve morfoloji (sarf) kuralları ile klasik ve modern edebi metinler ağırlıklıydı. Ruşdî Tuayme’nin yabancı dil öğretiminde -özellikle İngilizce-, alandaki uzmanların tecrübe ve bilgisine olan vukûfiyeti ve onlardan istifadesi, Arapça öğretimi alanına faydalı olmuştur. Çağdaşlarının ve kendisinden sonra gelenlerin faydalanabilmesi için ulaştığı evrensel tecrübelerin Arapçalaştırılması üzerinde uğraş vermiş ve (İlkler) olarak nitelendirebileceğimiz, birçok çalışmada bulunmuştur. Bu araştırma, Ruşdî Tuayme’nin ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretimi konusunda öncülük ettiği eserleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle araştırmacı, bu makalede betimsel analitik yöntemi izlemiştir. Araştırmada, Ruşdî Tuayme’nin yaklaşık kırk yıllık bir zaman dilimi boyunca ürettiği bilimsel çalışmalar ele alınmakta, -1970’lerin sonundan, 2014'teki vefatına kadar- özelde Arapça öğretimi, genelde yabancı dil öğretimi alanında kendisinden önce kimsenin üzerinde durmadığı çalışmalar ve bunlardan yararlanmanın yolları sunulmaktadır. Araştırma, Tuayme’nin öncülük ettiği en önemli ilklerin, “Cloze” sınavını inşâ etmesi, tatbik etmesi ve Arapçada kullanılmasına uygun olduğunu ispat etmesi, Arapça eğitim programları için kültürel esasların listesini çıkarması, Arapça eğitimi alan başlangıç seviyesindeki öğrencilerin iletişim ihtiyaçlarını karşılayan ve bin temel kelimeden oluşan bir listeyi geliştirmesi, ana dili Arapça olmayanlara Arapça öğretiminde materyal oluşturulması ile alakalı bir rehber hazırlaması, kitap içeriklerinin analiziyle alakalı araç hazırlaması, kitap içeriklerinin değerlendirilmesiyle alakalı araç hazırlaması ve ana dili Arapça olmayanlara Arapça eğitimi veren eğitimciler için ilk başvuru kaynağını hazırlaması gibi çalışmalar olduğu sonucuna ulaşmıştır.

Abstract

The Egyptian educational scholar Rushdi Ahmed Toiemah (1940-2014 AD) was one of the pioneer generation in the field of teaching Arabic to speakers of other languages. He studied this field in the United States of America at a time when this field had no distinct specialization, and no studies or programs in the Arab world. It was at that time when teachers were teaching Arabic as a second/foreign language, just as they teach Arabic as a mother tongue. They were then using many rules of grammar and morphology, and ancient and modern literary texts; without paying attention to learners’ needs, motives, or teaching methods suitable to them. Thus, Rushdi Toiemah ’s discovery of what foreign language teaching experts have – especially English - was helpful to the field of teaching Arabic. So, he benefited from what the other have, and dedicated himself to Arabize what he has got hold of, of universal experiences, to benefit his contemporaries, and those who came after him. Thus, many of his works can be described as (pioneer works). This research aims to identify the works in which Rushdi Toiemah pioneered in the field of teaching Arabic to speakers of other languages. To accomplish this, the researcher, using the descriptive analytical method, investigated Toiemah’s scholarly works over around four decades (from the late70s of the twentieth century, until his death in 2014). Groundbreaking works, and ways to benefit from them in the field of teaching Arabic in particular, and teaching foreign languages in general, were presented. The research concluded that the most important pioneer works of Toiemah are: the development of the cloze test and its use with the Arabic language, making of the cultural foundations list for Arabic education programs, the development of the core list of the 1000most common words in Arabic which meets the communicative needs of novice learners, creating a guide for building materials for teaching Arabic to speakers of other languages, the development of the book content analysis tool, the development of the book content evaluation tool, and the development of the first reference for training teachers of Arabic to speakers of other languages.

Anahtar kelimeler: Cloze Sınavı, Eğitim Materyalleri Kriterleri, Kitap Analizi, Arap Âlimleri, Eğitimci Yetiştirme.