KIBRIS TÜRK KENT KÜLTÜRÜNDE "BANDABULYA"

Özet

Bu çalışma, Kıbrıs Türk kent kültüründe "bandabulya" olarak yer edinmiş olan belediye pazarlarını ele almakta, kentlerdeki bandabulyanın günümüze kadar geçirdiği evreleri incelemektedir. Araştırmada iki temel soruya cevap aranmıştır: 1) Kıbrıs kent kültüründe bandabulyaların önemi ve etkisi nedir?, 2) Bandabulyaların değişim sürecine girme nedenleri nelerdir ve bu durum kent kültürünü nasıl etkilemiştir? Kent pazarları üzerinde yapılan araştırmalar bandabulyaların kent kültürü üzerinde yalnızca ekonomik olarak değil, sosyal, kültürel ve siyasi olarak da oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Kıbrıs kent kültürünün önemli bir parçası olan "pazaryeri" kültürünün daha iyi anlaşılabilmesi için İlkçağ kentleri, Ortaçağ kentleri ve Avrupa kentlerindeki pazaryeri algısı ele alınıp, Kıbrıs kent kültüründeki bandabulyalar ile benzerlikleri ve farklılıkları, bu konudaki literatür ile desteklenerek ortaya konmaya çalışılmıştır. Kıbrıs'taki yerel halk, yerel siyasetçiler ve pazaryeri çalışanları ile görüşmeler yapılmış, Kıbrıs Türk kent kültüründe bandabulyaların önemi, etkisi ve zaman içerisindeki değişim süreci nitel araştırma yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Literatürde, pazaryerleriyle ilgili araştırma bulunmasına karşın bandabulya hakkında araştırmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Oysa pazar yerleri Kıbrıs kent kültüründe oldukça önemli bir yere sahiptir. Ancak bugün Kıbrıs'ta bulunan pazaryerleri sosyalleşme ortamından uzak, kültürel bir öğe içermeyen, yalnızca üretici ile tüketicinin buluştuğu mekânlar olarak var olmaktadır. Bandabulyaların tarihi mekânları ise her kentte farklı amaçlarla varlıklarını sürdürmektedir. Yıllarca Kıbrıs kent kültüründe önemli bir yere sahip olan bandabulyalar değişen ve gelişen kent koşullarında varlıklarını koruyamamışlardır. Kent kültürüne değer katan bandabulya mekânlarına sahip çıkılması kültürel miras açısından da önemlidir.

Abstract

Even though it took several forms showing diverse characteristics throughout history from antique cities to modern urban areas, the culture of market place has managed to survive to this day. This study aims to provide an insight to the municipal markets in Cyprus which are also known as Bandabulya in the Cypriot Urban Culture and examine the stages these bandabulya markets went through from past to present. The study also aims to analyze the importance of bandabulyas within the urban culture in a detailed manner. Market places play a significant role in the urban culture in Cyprus. A closer look to the effect these markets exert on the urban culture shows that Bandabulyas do have both economic, and social and cultural values. Within this framework, the purpose of this study is to give an account of the effects of Bandabuliyas on urban culture and examine the stages these markets went throughout history. In this context, the study focuses on two basic questions. The first question is: What are the effects and importance of Bandabulyas in respect of Urban Culture in Cyprus? The second one is this: What are the reasons that forced Bandabulyas to change and how did this change affect the urban culture? The results of the study addressing the market places in urban areas show that Bandabulyas play an important role on urban culture in terms of social, cultural, political and economic effects. But the most important point is more than ecenomic activities, Bandabulyas were important for the social and cultural activities. In that reason, Bandabulyas are very important for the cultural heritage in a urban place.