MENA Ülkelerinde Finansal Gelişme ve Yoksulluk İlişkisi

Özet

Finansal gelişmenin büyüme, eşitsizlik ve yoksulluk ile olan ilişkisi son dönemlerde özel bir inceleme alanı haline gelmiştir. Bu alanda, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler geniş kapsamlı bir analiz kümesi oluşturmaktadır. Mevcut çalışmada, 1980-2017 dönemi periyoduna ait verilerle seçilmiş MENA ülkeleri (Cezayir, Bahreyn, Mısır, İran, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Malta, Fas, Suudi Arabistan, Tunus ve Türkiye) için finansal gelişme ve yoksulluk arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Elde edilen Panel ARDL Sınır Testi sonuçlarına göre, uzun dönemde finansal gelişmede ortaya çıkan artış yoksulluğu arttırmaktadır. Ayrıca ekonomik büyüme ile yoksulluk arasında Ters-U şeklinde bir ilişki söz konusudur. Kurulan modelde yer alan diğer değişkenlerden enflasyon, dışa açıklık ve kamu harcamalarındaki artış ise yoksulluğu azaltmaktadır.

Abstract

Finansal gelişmenin büyüme, eşitsizlik ve yoksulluk ile olan ilişkisi son dönemlerde özel bir inceleme alanı haline gelmiştir. Bu alanda, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler geniş kapsamlı bir analiz kümesi oluşturmaktadır. Mevcut çalışmada, 1980-2017 dönemi periyoduna ait verilerle seçilmiş MENA ülkeleri (Cezayir, Bahreyn, Mısır, İran, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Malta, Fas, Suudi Arabistan, Tunus) ve Türkiye için finansal gelişme ve yoksulluk arasındaki ilişki ele alınmıştır. Panel ARDL Sınır Testi sonuçları uzun dönemde finansal gelişmenin yoksulluğu azalttığını, kısa dönemli nedensellik testi bulguları ise, finansal gelişme ve kamu harcamalarından yoksulluğa doğru tek yönlü ve ekonomik büyüme ile yoksulluk göstergesi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Uzun dönemli nedensellik ilişkisi sonuçları ise açıklayıcı değişkenler ile yoksulluk arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığını ispatlar niteliktedir.