Dergiler / Sosyolojik Düşün / 2022 / Cilt: 7 - Sayı: 1
ALPARSLAN TÜRKEŞ: ”BİR LİDER PORTRESİ VE TEORİ OLARAK DEMOKRATİK MİLLİYETÇİLİK”
- Dergi
- Sosyolojik Düşün
- Sayfa
- 1–31
- DOI
- —
Özet
Alparslan Türkeş, Türk siyasi ve sosyal hayatında hikâyesi en zor anlatılacak liderlerden biridir. Bu durum Türkeş’in çok yönlülüğü ve özgünlüğünden kaynaklanır. Türkeş 1917’de Lefkoşa’da başlayan yaşam serüvenine birçok sosyolojik olay sığdırmıştır. 1930’larda askerdir; 1944’de Türkçülükle yargılanan bir mahkûmdur, 1960’ın Milli Birlik Komitesi (MBK) üyesi, Başbakanlık Müşaviri ve 1965’in parti genel başkanıdır, 1970’lerin sosyal hareket lideri ve bakanıdır, 1980’lerde idamla yargılanan bir liderdir, 1990’ların üst akılı ve demokratıdır. Teorisyendir; devlet adamıdır, ülkücüdür ve en önemlisi devlet geleneğine sahip bir liderdir. Türkeş’te bu sıfatları taşıyan tarihi bir karakterdir. Bu nedenle bazı hayatların sonu kadar başlangıcı ve devamında gelişen olaylar da büyük bir anlam ifade etmektedir. Hayatının her döneminde çeşitli ünvanlar ve görevlerle sosyal yapı içerisinde güçlü bir model çizmiştir. Üstlendiği sosyal roller ile fikri dünyasındaki gerçekleri temele alarak, Türk toplumunun problemlerini çözmek için çaba göstermiştir. Bu nedenle Türkeş’i Türk siyasi hayatı içerisinde kilit görevi görmüş önemli isimlerden biri olarak imgelemek mümkündür. Türkeş lider ve teorisyen olarak çeşitli ünvanlarla Türkiye Cumhuriyeti’ne ve Türk insanına uygun bir gelişim modeli inşa etmiştir.
Abstract
Alparslan Türkeş is one of the most difficult leaders in Turkish political and social life to tell. This stems from Türkeş's versatility and originality. Türkeş has packed many sociological events into his life adventure that started in Nicosia in 1917. He was a soldier in the 1930s; He is a prisoner tried for Turkism in 1944, a member of the National Unity Committee (MBK) of 1960, Counsellor to the Prime Minister and party leader of 1965, a social movement leader and minister of the 1970s, a leader on death row in the 1980s, a top mind and democrat of the 1990s. For this reason, it is possible to imagine Türkeş as one of the important figures who served as a key figure in Turkish political life. Türkeş has built a development model suitable for the Republic of Turkey and the Turkish people with various titles as a leader and theoretician.