Future Living Arrangement Preferences of Middle-Aged Individuals in Turkey

Özet

Türkiye demografik dinamikleri nedeniyle hızla yaşlanan bir ülkedir. Türkiye’de kültürel değerler baskın olarak “aile odaklı”dır. Yaşlılar geleneksel olarak aile ve çevre tarafından bakılmaktadırlar. Günümüzde Türkiye’de, yaşlı nüfusun büyük çoğunluğu aile hanehalklarında yaşamaktadır. Yaşlıların öncemli bir bölümün çocuklarıyla birlikte yaşamasına karşın toplumsal değişikliklerle birlikte bu yerleşim modeli de değişmektedir. Günümüzde yaşlı yetişkinler giderek bağımsız yaşamayı tercih etmektedir ("çocuksuz çiftler" veya "tek kişilik haneler" şeklinde). Bu araştırma, ailevi ve sosyoekonomik kaynakların ve kültürel tercihlerin orta yaşlı bireylerin gelecekteki yaşam aranjmanlarına dair tercihlerine olan etkisini betimlemeye çalışmaktadır. Veriler, “2011 Türkiye Aile Yapısı” araştırmasından alınmıştır. Yaşlılık dönemine ilişkin yaşam aranjmanları ile ilgili faktörleri incelemek için Multinominal Lojistik Regresyon modelleri kullanılmıştır. Analiz birimi en az bir çocuk sahibi olan 50-59 yaşlarındaki bireylerdir. Bulgular, daha yüksek sosyoekonomik kaynaklara ve daha modern veya seküler bir bakış açısına sahip olan bireylerin, “huzurevi” veya “evde bakım” opsiyonlarını “çocuklarla birlikte yaşama”ya tercih ettiklerini göstermektedir. Öte yandan, ailevi kaynakları daha yüksek olan ve daha geleneksel bakış açısına sahip bireylerin, çocuklarıyla birlikte yaşama aranjmanını daha muhtemel olarak tercih ettikleri gözlemlenmiştir. Ailevi ve sosyoekonomik kaynakların ve kültürel eğilimlerin yaşlılık dönemi yaşam tercihlerini anlamlı derecede etkilemektedir. Türkiye’de süregelen nüfus yaşlanması ve sosyal değişim eğilimleri dikkate alındığında; bireylerin yaşlılık dönemi bakım ihtiyaçları ve yaşam aranjmanlarına ilişkin talep ve beklentilerinin bir on veya yirmi yıl içinde ihtimam gerektiren bir konu haline geleceği düşünülmektedir.

Abstract

Turkey is swiftly transforming into an aging country due to its demographic dynamics. In Turkey predominant cultural values are “family-oriented”. Older individuals are traditionally taken care of by family and the community. Today, a majority of the older age population lives in family households. While significant proportions of older adults live with their child(ren), societal change is altering co-residence patterns where older adults increasingly prefer to live independently (“Couples without resident children” or “One-person households”). We attempt to explore living arrangement preferences of middle-aged persons concerning their own old age. This study specifically intends to describe influences of family resources, socioeconomic status and cultural preferences on these preferences. Data is drawn from the ‘Research on Family Structure 2011’ survey. Multinomial Logistic Regression models are used to examine factors associated with older age living arrangement preferences. The analysis unit was individuals aged 50-59 who had at least one child. The findings show that individuals who have higher socioeconomic resources and have adopted more modern or secular attitudes are more likely to prefer ‘nursing home’ or ‘home care service’ options compared to ‘co-residence with children’. On the other hand, those who have family resources and have adopted more traditional attitudes are more prone to choose to co-reside with their children. Familial and socioeconomic resources and cultural tendencies significantly influence preferences for old-age living arrangement choices. Considering ongoing trends of population aging and societal changes, demands and expectations of individuals regarding old age living arrangements and care needs may turn out to be among the increasingly pressing issues Turkey will face over the next one to two decades.

Anahtar kelimeler: aile, evde bakım, kuşaklararası ilişkiler, huzurevi, değerler