SAĞLIKTA DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ OLUŞTURMADA BİLGİ, MOTİVASYON, DAVRANIŞ BECERİLERİ (IMB) MODELİ

Knowledge, Motivation, Behavior Skills (IMB) Model in Developing Behavioral Change in Health

Özet

Giriş: Sağlıkta davranış değişikliği sağlamakta kullanılabilen Bilgi, Motivasyon, Davranış Becerileri Modeli üç bileşene temellenmiştir. Bu bileşenlerden bilgi, bireylerin daha iyi bilgilendirilmesini sağlamakta; motivasyon, bireyleri, olumsuz risk davranışlarını değiştirme, tutarlı ve sağlıklı davranışları sürdürmede aldıkları bilgileri kullanmaya motive etmekte; davranış becerileri ise, bireylerin olumsuz sonuçları azaltarak sağlığı geliştirmede davranış becerileri edinmelerini sağlamaktadır. Amaç: Bu literatür incelemesi IMB modeli kullanılarak yapılan çalışmaları incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: IMB modeli kullanılarak yapılan çalışmaları içeren literatür sistematik olarak gözden geçirilmiştir. 2011 yılından bu yana yayınlanan çalışmalar Medline®, CINAHL®, The COCHRANE Library ve Google Scholar veri tabanları kullanılarak Ocak 2017 ile Şubat 2017 tarihleri arasında taranmıştır. Sağlık davranışlarının geliştirilmesi için IMB modeli temel alınarak yapılan davranışsal müdahaleleri test eden randomize kontrollü çalışmalara yer verilmiştir. İnceleme sonucunda kriterlere uygun 11 randomize kontrollü çalışmanın içerikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular: Araştırmaya toplam 11 çalışma dahil edilmiştir. Sekiz araştırmada HIV/AIDS hastaları araştırılmıştır. En sık kullanılan müdahale stratejileri, bilgi yapısı için öğretim broşürleri, motivasyon yapısı için motivasyonel görüşme teknikleri ve davranışsal beceri yapısı için öğretim ya da rol oynama olarak belirlenmiştir. Çalışmaların çoğunluğunda müdahale sonrası değerlendirmede önemli davranış değişiklikleri bildirilmiştir. Sadece beş çalışmada müdahale grubunda bilgi ve motivasyon düzeyleri anlamlı derecede yüksek çıkmasına rağmen davranış değişikliği görülmemiştir. Sonuç: Bu literatür incelemesi davranışsal müdahalelerin geliştirilmesi için teorik bir çerçeveye sahip olan IMB modelinin potansiyel gücünü göstermiştir; fakat IMB modeli ile ilgili iyi tasarlanmış, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sistematik incelemenin, bu konuda yapılacak araştırmaların planlanmasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract

Introduction: Information, Motivation, Behavior Skills Model that can be used to change behaviors in health are based on three components. From these components, information enables individuals to be better informed; Motivation motivates individuals to use the information they receive to change negative risk behaviors and maintain consistent and healthy behaviors; Behavioral skills enable individuals to acquire behavioral skills without improving health by reducing negative consequences. Objective: This literature review was carried out to investigate the studies using the knowledge, motivation, behavioral skills model. Materials and Methods: The randomized controlled studies published since 2011 using a model of knowledge, motivation, behavioral skills was systematically reviewed between January 2017 and February 2017. The contents of 11 randomized controlled trials that fit the criteria as a result of the examination were examined in detail. Findings: A total of 11 studies were included in the study. Eight AIDS patients were searched. The most commonly used intervention strategies are teaching brochures for knowledge structure, motivational interview techniques for motivational structure, and teaching or role playing for behavioral skills. Significant behavior changes have been reported in post-intervention assessments in the majority of studies. In only five intervention groups, although the level of knowledge and motivation was high at a significant level, there was no behavioral change. Conclusion: This literature review shows the potential of the knowledge, motivation, behavioral skills model, which has a theoretical framework for the development of behavioral interventions. However there is a need for well-designed, randomized controlled work on the knowledge, motivation, behavioral skills model. This systematic review is thought to be a guide in planning the research to be carried out in this area.