Dergiler / Rusya Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 2
Rusların Erken Dönemde Sibirya ve Çin’e Nüfuz Etme Tarihleri: Portekizli Korsan F.M. Pinto’nun XVI. Yüzyılda Ruslarla Karşılaşması Hakkında Verdiği Bilgiler
- Sayı
- 2019 · Sayı: 2
- Sayfa
- 1–29
- DOI
- —
Özet
Bu makalede Portekizli Korsan F. M. Pinto'nun Çin'deki Ruslar hakkında kalem aldığı notların tarihi etütleri ele alınmaktadır. Portekizli mezkûr korsan hakkında araştırma yapanlardan birisi olan V. N. Skalon, onun notlarını “herkesçe bilinen, fakat bütünüyle gün yüzüne çıkarılmamış” diye tanımlıyordu. Makalede, F. M. Pinto'nun yaşadığı maceralar sırasında karşılaştığı Ruslar hakkında verdiği bilgileri içeren "seyahat" bölümlerinin çevirileri yapılmıştır. Ayrıca E. V. Bretşneyder, G. E. Grum-Grjimaylo, D. A. Klements, F. Ya. Kon, İ. İ. Serebrennikov, V. N. Skalon, Ş. B. Çimitdorjiev gibi tarihçilerin konuyla ilgili farklı bakış açıları karşılaştırılarak kaşifler tarafından yapılan büyük Sibirya keşfinin arifesinde Rus elçilerin, tüccarların veya mahkumların nasıl ve ne şekilde Çin’de bulundukları açıklanmıştır. Sonuç olarak yazarın bakış açısına göre, Ruslarla karşılaşma olasılığını uygun şekilde açıklayan bir rivayet öne sürülmektedir. Bu görüş göçmen gazeteci İ. İ. Serebrennikov tarafından dile getirilmişti. Lakin daha sonraları V. V. Şebenkov eserlerinde bunu tahrif etti. F. M. Pinto tarafından ifade edilen Rusların Tatar feodal beyinin maiyetinde Çin'e geldiği sözü akademik çevrelerde hâlihazırda bir buçuk asırdır tartışmalara neden olmaktadır. Hakikaten de, sınırları uzak Batı'da olan ve dahası henüz Ural Dağları’nı geçmemiş bir devletin esrarengiz Gök İmparatorluğu’na [Çin’e] bir keşif gezisi düzenlemesini tasavvur etmek oldukça zor. Makale, mezkûr Rusların kökeninin ne olduğu ve bu karşılaşmanın Çin'in veya diğer rivayetlere göre Sibirya'nın (Tuva) neresinde gerçekleşmiş olabileceği hakkındaki soruları ele almaktadır. Araştırmacı, bu hikâyenin bir yaşlı deniz kurdunun uydurması veya “seyahat” metninin korsanın ölümünden sonra Cizvitler tarafından düzenlenmiş olduğu şeklindeki bir yaklaşımla kaynağın gerçekliğini tümden reddetmenin doğru olmadığına dikkat çekiyor.
Abstract
The article studies the history of the study of the message of the Portuguese pirate F.M. Pinto about Russians in China. “Well-known, but not completely unraveled” - this was how the message of the Portuguese was described by one of his first researchers, V. N. Skalon. The article provides translations of fragments of "Peregrinação" containing information about the Russians who met the pirate during his adventures. Different points of view of historians are compared (E.V. Bretschneider, G.E. Grum-Grshimailo, D.A. Klements, F. Ya. Kon, I.I.Serebrennikov, V.N. Skalon, Sh. B. Chimitdorzhiev ), explaining the possibility of how Russian ambassadors, merchants, or prisoners could have ended up in China on the eve of the great exploration of Siberia by explorers. In conclusion, a version is proposed that, according to the author, adequately explains the possibility of a meeting. This opinion was expressed by the emigrant publicist I. I. Serebrennikov, but was subsequently distorted in the works of V. V. Schebenkov. The mention made by F.M. Pinto that the Russian people arrived in China in the retinue of the Tatar feudal lord has been causing controversy in academic circles for a century and a half. Indeed, it is difficult to imagine that a state whose borders were far in the West and have not yet crossed the Ural Range, sends an expedition to the mysterious Celestial Empire. The question of the origin of the aforementioned Russian people and the place where this meeting could have taken place in China or, according to other versions, in Siberia (Tuva) is investigated in the paper. The researcher draws attention to the fact that it is not correct to completely refuse this source of truth, supposedly this story is an invention of the old pirate or Jesuits edited the text of the “Peregrinação” after his death.