Dergiler / Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi / 2018 / Cilt: 23 - Sayı: 2

Amik Ovasındaki Yüzey Sularında Amonyum, Nitrat, Fosfor ve Ağır Metal Kirliliğinin Belirlenmesi

Determination of Ammonium, Nitrate, Phosphate and Heavy Metal Pollution in Surface Waters of Amik Plain

Sayfa
197–203
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim alanlarından biri olan Amik Ovası’nın yüzey sularının özelliklerinin belirlenmesi ve bunların içme ve sulama suyu kalitesi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, Amik Ovasında yer alan yüzey su kaynaklarından Haziran 2017 döneminde 56 noktadan yüzey suyu örneği alınmıştır. Alınan su örneklerinde; sıcaklık (T), NH4+, NO3-, P, çözünmüş oksijen (DO) ve ağır metal (Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb ve Zn) analizleri yapılmıştır. Araştırma konusu su kaynaklarına ait bütün parametrelerin dağılımını karakterize etmek için tanımlayıcı istatistik analizleri ve korelasyon analizleri yapılmıştır. İstatistik analiz sonuçlarına göre, ortalama T, TT, DO, NO3, NH4, P, Cu, Mn, Ni, Pb konsantrasyonları sırasıyla 23.8 oC, % 0.20, 12.09 mgL-1, 4.13 mgL-1, 1.69 mgL-1, 140.07 µgL-1, 6.75 µgL-1, 18.42 µgL-1, 1.84 µgL-1 ve 4.43 µgL-1 olarak belirlenmiştir. Toplam 56 su örneğinden 52 tanesinin T değerleri kaliteli sular için üst limit olarak belirlenen 25oC’nin üzerinde belirlenmiştir. Toplam 13 yüzey suyu örneğinin DO değerleri kaliteli sular için alt sınır olarak belirlenen 8 mgL-1’nin altında bulunmuştur. Ağır metal konsantrasyonları ve P içerikleri, tüm örneklerde içme ve sulama suları için izin verilebilir maksimum sınırların altında bulunmuştur. Su örneklerinde NO3 ile Cu ve Pb arasında ve NH4 ile P ve Mn arasında önemli pozitif korelasyonlar bulunmuştur (P< 0.01).

Abstract

In this study, it is aimed to determine quality of surface water sources and as well as evaluate its suitability for drinking and irrigation purposes in the Amik Plain, one of the most importantagricultural production areas of Turkey. In the research, total 56 water samples were taken surface water samples in June 2017 in the Amik Plain. Water samples were analyzed for temperature (T), total salt (TT), dissolved oxygen (DO), NH4, NO3, P and such heavy metals as cadmium (Cd), cobalt (Co), cupper (Cu), manganese (Mn), nickel (Ni) and lead (Pb). Descriptive statistical analyses were performed to characterize distribution of physicochemical properties and heavy metals content of water samples. According to results of descriptive statistical analysis, average T, TT, DO, NO3, NH4, P, Cu, Mn, Ni, Pb concentrations determined as 23.8 oC, 0.20 %, 12.09 mgL-1 , 4.13 mgL-1 , 1.69 mgL-1 , 140.07 µgL-1 , 6.75 µgL-1, 18.42 µgL-1, 1.84 µgL-1 and 4.43 µgL-1, respectively. The 52 of 56 surfacewater samples exceeded permissible limit of 25 oC suggesting for very high quality classes. In the 13 surface water samples, DO content found lower than permissible limit of 8 mgL-1 for high quality water. Heavy metal concentrations and P contents in all samples were found lower than permissible limits for drinking and irrigation purposes. There were positive correlation between NO3 and Cu and Pb; NH4 and P and Mn (P< 0.01).

Anahtar kelimeler: Su kalitesi, Yüzey suları, Amik ovası, nitrat ve fosfor kirliliği