OSMANLI DEVLETİ’NDEKİ RUMLARIN TİCARET EĞİTİMİNE BAKIŞ AÇISI; İSTANBUL - HEYBELİADA RUM TİCARET MEKTEBİ İLE MİLLİ LİSANLAR VE TİCARET MEKTEBİ

Özet

Osmanlı Devleti’nde (1299 – 1922) tarihleri arasında birçok cemaat okullar açmıştır. Açılan bu okullarda hiçbir zaman tekdüze bir eğitim verilmemiştir. Okulların programlarına mutlaka mesleki, dini eğitim veren şubeler ya da dersler eklenmiştir. Osmanlı sosyo ekonomik düzeninde tüccar sınıfının gayrimüslimlerden oluşmasından dolayı özellikle dikkat çekilmesi gereken nokta yine bu meslek grubunda okullaşmanın da gayrimüslimler tarafından atılan adımlarla gerçekleşmiş olmasıdır. Dönemin en iyi ticaret okullarından ve Osmanlı Devleti’nin ilk ticaret okulu olma özelliğini taşıyan Heybeliada Rum Ticaret Mektebi de yine gayrimüslimler tarafından yani Rumlar tarafından 1831 yılında kurulmuştur. Çağının çok üstünde eğitim sunan Heybeliada Rum Ticaret Mektebi, Rumlar tarafından açılan tek ticaret okulu değildir. Bilhassa ticarette aktif rol oynayan Rumlar, günümüzde adı pek duyulmamış ve üzerine pek bir çalışma yapılmamış olan Milli Lisanlar ve Ticaret Lisesi ’ni de açan cemaattir. Bu çalışmada Heybeliada Rum Ticaret Mektebi üzerine yapılan çalışmalara ek olarak ticaret okulunun Rumca kaynaklarından elde edilen bilgiler ve okul üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Ek olarak Rumlar tarafından kurulan Milli Lisanlar ve Ticaret Lisesi’nin Rumca ve Fransızca kaynaklarından elde edilen bilgilerle okul tanıtılmaya çalışmıştır.