Yaşlı Evde Bakım Hastaları Risk Değerlendirme Ölçeği Geliştirme Çalışması

The Development of a Risk Evaluation Scale for Elderly Patients with Home Healthcare

Özet

Evde bakım, günümüzde özellikle yaşlı hastaların sıklıkla ihtiyaç duyduğu bir hizmet modelidir. Evde bakım ve evde sağlık hizmeti veren kurum ve üniteler açısından bu hizmete başvuran bireylerin evde bakım ihtiyacı risklerinin belirli boyutlar altında incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu boşluğun doldurulması amacıyla Türkiye’deki yaşlı hastaların evde bakım ihtiyacı riskini ölçmeye yönelik 21 maddeden oluşan 2 dereceli(evet/hayır) bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması kapsamında pilot uygulamanın ardından, Burdur ilinden 506 yaşlı bireye ulaşılarak ölçeğin deneme formu uygulanmıştır. Veriler açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Veriler R programı, IBM Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı (IBM Statistical Package for Social Sciences-SPSS 24) ve Lisrel 8.7 kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonrasında ortaya çıkan ölçeğin, “Hastanın Genel Sağlık ve Fiziksel Özerklik Durumu” ve “Hastanın Yaşam Alanının Uygunluğu ve Ekonomik Durumu” olmak üzere iki boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Ölçek için hesaplanan KMO değeri 0,603 olarak bulunmuştur. Ölçeğin birinci boyutu için hesaplanan KR-20 iç tutarlılık katsayısı 0,895; ikinci boyut için 0,680 ve tüm ölçek için ise 0,840 olarak hesaplanmıştır.

Abstract

Home healthcare is a service model for which there is a currently growing need, especially for elderly patients. The examination of the home healthcare requirement risks under certain headings is of great importance for institutions or units providing home healthcare and for individuals applying for these services. To fill this gap, a 2-grade (yes/no) scale has been developed comprising 21 items to measure the home healthcare requirement risks of elderly patients in Turkey. In the context of the development of the scale, following a pilot study, a trial form of the scale was applied to 506 elderly individuals in the province of Burdur. Explanatory and confirmatory factor analysis was applied to the data, using R program, SPSS vn 24 (IBM Statistical Package for Social Sciences) and Lisrel 8.7 software. The scale that emerged at the end of the analysis comprised two dimensions; “The General Health Status and Physical Autonomy of the Patient” and “The Suitability of the Living Area of the Patient and the Economic Status”. The KMO value calculated for the scale was 0.603. the KR-20 internal consistency coefficient calculated was 0.895 for the first dimension, 0.680 for the second dimension and 0.840 for the whole scale.