Türk vergi hukuku açısından mükellef haklarının değerlendirilmesi

Özet

Mükellef hakları, vergi mükellefleri ile vergi idareleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi açısından son derece önem taşımaktadır. Mükellef haklarının korunması aynı zamanda vergi idarelerinin yapılandırılması, vergiye uyumun artırılması ve vergi sisteminin günün koşullarına göre düzenlenmesi açısından da gerekli görülmektedir. Günümüzde pek çok ülke vergi sistemlerinde mükellef haklarının korunmasına yönelik çeşitli düzenlemeler yapmaktadır. Ülkemizde ise bu yönde yapılan çalışmalar nispeten yeni başlamış olup, bu çalışmalardan beklenen etkinliğe ulaşılmasının biraz daha zaman alacağı söylenebilir. Bu çerçevede yapılması gerekenlerin başında, mükellef haklarının sistematik bir şekilde açıklanması ve korunmasına yönelik yasal mekanizmaların süratle oluşturularak vergi idarelerinin kurumsal bir bakış açısına sahip olmalarının sağlanması gelmektedir. Bu çalışmada öncelikle mükellef haklarının tanımı, önemi, yasal dayanakları teorik açıdan incelenecek, daha sonra Türk vergi hukukunda mükellef haklarının yasal dayanakları ve mevzuattan kaynaklanan sorunları ortaya konularak vergi idarelerinin durumu açısından bir değerlendirme yapılacak ve sorunların çözümüne yönelik bazı görüş ve önerilere yer verilecektir.

Abstract

Taxpayers' rights, in terms of development of relations between taxpayers and tax authorities is extremely important. Protecting the rights of taxpayer is a necessity for increasing tax compliance, structuring of tax administrations and regulation of tax system according to the prevailing conditions. Today, many countries tax systems make various arrangements for the protection of taxpayer rights. The studies in this direction are relatively new in our country thus the achievement of these studies will take a little more time. In this context,primarily, systematic explanation of taxpayer rights and rapid forming of legal mechanims to protect taxpayers rights,making tax administrations to have an institutional perspective are required. In this study,firstly, the definition of taxpayer rights, the importance of legal bases will be examined theoretically, then the legal basis of taxpayers rights in the Turkish tax system and problems arising from legislation will be put forth,an assesment of the situation of the tax administration and suggestions and opinions for the solving problems will be given.