BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE TOPLUMSAL CİNSİYETE DAYALI İŞ BÖLÜMÜ

Özet

Emek piyasasında bazı sektörlerde erkek çalışanlar, bazı sektörlerde ise kadın çalışanlar yoğun olarak istihdam edilmektedir. Bu durum yatay ayrışma meydana getirmektedir. Bazı sektörlerde ise kadın-erkek çalışan oranı görece birbirine yakındır. Yatay ayrışmanın görünmediği, karma cinsiyetli olarak nitelendirebileceğimiz bu sektörlerde ise dikey ayrışma bulunmaktadır. Bu alanlara yakından bakıldığında kadın ve erkek çalışanlar arasında toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü olduğunu görmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı, karma cinsiyetli bir sektör olan bilişim sektöründe toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü olduğunu ortaya çıkarmak ve incelemektir. Bu bağlamda, İstanbul’da bilişim sektöründe çalışan on iki kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın bulguları aktarılırken farklı sektörlerde ve benzer alanlarda yapılmış başka çalışmalarla ortak noktalar ve farklılıklar ortaya konmuştur. Çalışmanın sonucunda, kadınların bilişim sektöründe istihdam edildikleri alanların detaycılık, iletişim kurma, organizasyon gibi “kadınsı” olarak nitelendirilen özellikleri gerektiren alanlar olduğu görülmüştür. Sektörde az sayıda ve genellikle alt seviyelerde kadın yönetici bulunmakta, onlar da kadın yoğun alanlarda ya da erkekler arasında dengeleyici olarak konumlandırılmaktadır. Kadınlar, toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle iş hayatında erkeklerle eşit koşullarda rekabet edememektedir.

Abstract

Some sectors are male dominated, while some others are dominated by females in the labour market and this brings a horizontal segregation. In some sectors, the ratio of working men and women is relatively close to each other. Yet, even in sectors where both genders are employed, when scrutinized carefully, it is possible to identify a vertical segregation. The aim of this study has been to investigate the gender- based division of labour in Information and Communications Technology (ICT) sector where both women and men are employed. In-depth interviews were conducted with twelve women working in the ICT sector in Istanbul. In this paper, findings of the study that are similar to as well as different from those found in other studies conducted in different sectors are revealed. It was seen that the fields in which women were employed in the ICT sector required the characteristics which were considered “feminine” such as being interested in detail, problem solving, communication and organization. There were few women managers in the sector. If any, either they were employed in the lower levels or they had positions as creating a balance among male workers. Thus, women could hardly compete on equal terms with men in working life due to their gender roles.

Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü, mühendis kadınlar, çalışma hayatında kadın, bilişim sektöründe kadın