Vergi Uyuşmazlıkları Bakımından Makul Sürede Yargılanma Hakkı1

Özet

Vergi hukukunda süreler, düzenleme amacı yanında mükelleflere idareye karşı da güvenceler sağlamaktadır. Bu güvencelerden biri makul sürede yargılanma hakkıdır. 2012 yılında getirilen Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu kapsamında, başvuru konusu yapılabilecek haklardan biri de makul sürede yargılanma hakkıdır. Böylelikle bireysel başvuru kararlarıyla yargılama sürecinin hızlandırılmasına ilişkin mevzuat düzenlemelerinin etkinliğinin denetlenebilmesi mümkündür. Başvuru kararlarının incelenmesi sonucu en çok ihlal kararı verilen hakkın makul sürede yargılanma hakkı olduğu ve Türkiye’de yargılama sürelerinin uzunluğunun yapısal bir sorun olduğu görülmektedir. Bu sorun diğer uyuşmazlıklar kadar vergi uyuşmazlıklarıyla da ilgilidir. Sorunun çözümüne yönelik ihlal kararları vermenin yeterli olmadığı, acilen yargılama sürelerini hızlandıracak önlemler alınması gerektiği ortadadır.

Abstract

Along with its purpose of regulation, “duration” in tax law provides certain assurances for tax payers against the administration. One of these assurances is the right to a fair trial within a reasonable time. Since 2012, individuals have been entitled to make individual complaint applications to the Constitutional Court; and the right to a fair trial within a reasonable time is one of the rights that can be made subject to individual application. Thereby, based on these individual applications, monitoring the efficacy of legislative regulations on the acceleration of the judicial procedure will become possible. When the judgements made by the Court upon individual applications are reviewed, it is clear that the right to a fair trial within a reasonable time has been the most violated right and the length of judicial processes has been a structural problem in Turkey. This is a problem that is related to tax disputes as much as it is to other disputes. It is obvious that Court’s making decisions of ‘violation’ is not sufficient to solve the problem; yet, urgent measures are need to be taken to accelerate the judicial procedure.