ANLATIMCI ŞİİRDE HİKÂYENİN İZLERİNİ SÜRMEK: “SİVAS YOLLARINDA”, “YOL TÜRKÜLERİ”, “O KÖY YİNE KENDİ RÜYASINDADIR”

The Tracing of the Story in the Narrative Poem: “Sivas Yollarında”, “Yol Türküleri”, “O Köy Yine Kendi Rüyasındadır”

Özet

Şiir ve hikâye arasındaki geçişlerin varlığı çok eskiye dayanır. Bu iki türün birbirleri üzerindeki etkileri dönemler içerisinde farklılık göstermekle birlikte hiçbir zaman kopmaz. Belli tarihsel dönemlerde lirizm anlatıya baskın gelse de lirizmin içerisinde eritilmiş bir anlatı derinden derine varlığını sürdürmüştür. Rönesans’la birlikte edebi türler içinde anlatı güçlü hale gelmiş ve şiir üzerindeki hâkimiyetini de hissettirmeye başlamıştır. Türk şiirine bakıldığında tarih boyunca anlatının şiirin belli türleri içinde varlığını sürdürdüğü görülmektedir. Özellikle Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde anlatının biraz daha belirgin bir hâl aldığı görülmekte ve dahası son dönemde anlatı-şiir diye nitelenen yeni türün varlığından söz edilmektedir. Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde; anlatıcı ve bakış açısı, olay örgüsü, anlatı kişileri, zaman, mekân ve anlatım teknikleri gibi anlatı unsurlarının izleri sürülmüştür. Bunun için Cahit Külebi’nin “Sivas Yollarında”, Orhan Veli’nin “Yol Türküleri” ve Turgut Uyar’ın “O Köy Yine Kendi Rüyasındadır” başlıklı şiirleri örneklem olarak incelenmiştir. Ayrıca yazıldıkları dönemin sosyokültürel durumunun yansıtılmasında şiirlerdeki anlatı unsurlarının etkisi de araştırılmıştır.

Abstract

The existence of transition between poetry and story(narration) dates back to old times. The effects of these two forms on one another never come to an end though they differed from era to era. Even tough, there were periods of time where lyricism prevailed narration, narrative absorbed in the poetry has subsisted profoundly. With the Renascence, narration became distinct in the literature and showed its dominance in poetry. When Republic Period Turkish poetry is taken into consideration, it seems that the essence of narration becomes clearer with the impacts of a variety of factors and a new form described as narrative-poetry or story-poetry is mentioned. This study aims to analyze the teller and their point of view, plot, characters, time, place and the narrative techniques in the Republic period Turkish poetry. To do that; the poems titled “Sivas Yollarında” by Cahit Külebi, “Yol Türküleri” by Orhan Veli, “O Köy Yine Kendi Rüyasındadır” by Turgut Uyar are selected as samples. Morover , this paper studies how narrative features of poetry reflect the socio-cultural structure of period in which these poems written.