Dergiler / Kurdiyat / 2020 / Sayı: 1
Destnivîsên Mecmû‘eyên Kurd (21-22-47) ên di Koleksîyona Alexandre Jaba de (Nûbar û Eqîdeya Îmanê)
- Dergi
- Kurdiyat
- Sayı
- 2020 · Sayı: 1
- Sayfa
- 23–44
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Alexandre Jaba’nın Kürtçe koleksiyonundan “Kurd 21”, “Kurd 22”, “Kurd 47” numaraları adıyla arşivlenen elyazmaların tanıtımı ve incelemesi yapıldı. Tanıtım şekil ve içerik itibariyle ele alındı. Şekilsel olarak klasik bir elyazmanın başlık, kâğıt cinsi, rengi, elyazmayı kaleme alan şahıs, eserin yazıldığı tarih, satırlar, sütunlar, kullanılan mürekkep renkleri, kapak üzerindeki bilgiler, ebat ve benzeri açılardan özellikleri aktarıldı. İçerik olarak da mecmuada yer alan eserlerin hangileri olduğu, konuları, başlık ve bölümleri, dipnotları, eserlerin başlangıç ve bitiş formları ve içerdikleriyle ilgili bilgiler verildi. Bu teknik tanıtımlar yapılmadan önce girizgâh olarak öncelikle Alexandre Jaba ve onun bu elyazmalarını toplama serüveniyle ilgili bilgiler paylaşıldı. Ayrıca elyazmalarda geçen eserlerin asıl yazarı ve icracısı olan Ehmedê Xanî tanıtıldıktan sonra bir başlık altında “Nûbara Biçûkan” adlı eserin tarihten günümüze çoğaltılan elyazmaları ve son dönemdeki basımları ile ilgili veriler paylaşıldı. Son olarak teknik olarak tanıtılan bu el yazmaların istinsah tarihleri, yazılış biçimleri, eksik olup olmamaları gibi özellikleri bakımından benzerlikleri ve farklılıkları göz önünde bulundurularak karşılaştırılmaları yapıldı ve hangisinin daha düzgün ve orijinaline yakın olduğu tespit edilmeye çalışıldı.
Abstract
Nûbar and Eqîdeya Îmanê are seen as two very important works in the classical education model, and especially after reading the Qur'an among Kurds, it has become a tradition to read these two works. For this reason, these works have been very much copied after compiling, and there are many different manuscripts today. In this study, handwritten manuscripts were archived in the Kurdish collection of Alexandre Jaba under the names Kurd 21, Kurd 22, Kurd 47. The presentation was handled in terms of form and content. The characteristics of a classical manuscript, such as title, paper type and color, manuscript, date of writing, lines, columns, used ink colors, information on the cover, size and so on, are illustrated. In the content context, information about the subjects of handwriting, topics, titles and sections, footnotes, start and end forms of works and their contents are given. Prior to making these technical introductions, information about Alexandre Jaba and his collection of these manuscripts was first shared as a prolog. In addition, Ehmedê Xanî, who is the main writer and performer of the works in the handwriting, was introduced and then under a headline, a collection of handwritten manuscripts of Nûbara Biçûkan and recent editions of its were shared. Finally, by comparing these handwritten manuscripts which were introduced technically, it was tried to find out which is more smooth and close to the original.