ÇÖLYAK HASTALIĞINDA YAŞANILAN SORUNLAR VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI

Özet

Çölyak hastalığı (ÇH) genetik eğilim gösteren, içeriğinde gluten bulunduran tahıllara karşı vücudun oluşturduğu immünolojik yanıttır. İnflamatuar yanıt olarak barsak mukozasında hasar sonucu malabsorbsiyon neden olan kronik bir hastalıktır. Gluten genel olarak arpa, buğday, çavdar ve yulaf gibi tahılların içerisinde yer almaktadır. ÇH geçmişi eskiye dayansa da tahıl ürünlerinin kullanımı sıklığı ile tanı koyma sıklığı aynı oranda artmaktadır. Tanı konulan hastalarda klinik belirtiler sıklıkla beslenme yetersizliği, abdominal hassasiyet- şişkinlik, anemi, ağrı, diyare kilo kaybı gibi gastrointestinel (GİS) sorunların yanı sıra, GİS dışı sorunlarda yaşanmaktadır. Ayrıca hastaların birçoğu asemptomatik olmasında dolayı toplumlarda görülme sıklığı henüz net olarak tahmin edilememekte. Hastalığın kesin tedavisi olarak ömür boyu glutensiz bir diyet programı uygulanarak yapılmaktadır. Hastaların yaşadığı sorunlar (diyare, anemi, ağrı) yaşam kalitesini düşürmektedir. Doğru ve kapsamlı bir hemşirelik öyküsüyle hastalara uygun hemşirelik tanısı koyulabilmektedir. Doğru hemşirelik tanısıyla hastaların yaşadığı sorunlara çözüm bulmak ve yaşam kalitesini artırmak mümkündür.