Dergiler / Kommagene Biyoloji Dergisi / 2017 / Cilt: 1 - Sayı: 1
Dicle Alabalığı (Salmo tigridis Turan, Kottelat & Bektaş, 2011) Çatak Çayı Stokunu Tehdit Eden Sorunlar ve Bazı Çözüm Önerileri
- Sayfa
- 16–20
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma Çatak Çayı'nda yaşayan dağ alabalığı Salmo tigridis stokunu tehdit eden sorunlar ve sorunların çözüm yollarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çatak Çayı Van il merkezinin 81 km güneyinde bulunur ve bölgenin en büyük akarsularındandır. Yalnızca Çatak ve Bahçesaray Çaylarında dağılım gösteren Salmo tigridis bu çaylarda yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Yapılan bu çalışmada Çatak Çayı'nda kum-çakıl alma faaliyetlerinin akarsuyu bulandırdığını ve uygun üreme habitatlarını yok ettiği gözlemlenmiştir. Çatak Çayı'nın su toplama havzasındaki vejetasyonun aşırı tahrip edilmesinin sel riskini artırması ve sele bağlı ani debi artışları ile bulanıklık diğer bir problemdir. Diğer taraftan dere ıslahı ve sel kontrolü amacıyla yapılan çalışmaların çayın doğal akış rejimini bozarak taban ve kıyı yapısında bozulmalara yol açtığı belirlenmiştir. Diğer bir sorun ise balık çiftliklerinden kaçan gökkuşağı alabalıklarıdır (Oncorhynchus mykiss). Çatak Çayı'nda, kullanımı yasak yöntemler ve av araçları ile yapılan avcılık da alabalık stokunun geleceğini tehdit eden sorunlardandır. Yapılan bu çalışma ile Çatak Çayı Dicle alabalığı stokunu tehdit eden sorunlar belirlenerek bazı çözüm önerileri sunulmuştur.
Abstract
This study was carried out to reveal the problems threatening Salmo tigridis stock inhabited in Çatak Stream and to offer some solutions to overcome these problems. Çatak is the largest stream of the region and located at 81 km southern of the Van city center. Salmo tigridis, which is only distributed in Çatak and Bahçesaray streams, faces the danger of extinction. In this study, it was observed that sand-graveling activities at Çatak Stream muddied the stream and destroyed appropriate reproduction habitats. Another problem is that Çatak Stream's over-destruction of vegetation in the catchment basin increases flood risk and flood-related sudden flow increases. In addition, it was determined that studies carried out for river improvement and flood control disturbed the natural flow regime of the stream, leading to deterioration in the base and coastal structure. Another threat is the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) that escape from fish farms. Catching with prohibited methods and fishing gears is also a problem that threatens the future of native trout stock in the stream. With this study, the problems that threaten the tigris trout stock in Çatak Stream were identified and some proposals were presented.