Dergiler / Kocaeli İlahiyat Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 2
İMKÂNIN EZELÎLİĞİ VE EZELÎLİĞİN İMKÂNI MESELESİNDE KEMÂLPAŞAZÂDE’NİN CÜRCÂNÎ ELEŞTİRİSİ
- Sayfa
- 80–95
- DOI
- —
Özet
İmkânın ezelîliği ve ezelîliğin imkânı problemi ilk defa Gazzâlî (ö. 505/1111) tarafından sorunsallaştırılmış, daha sonra Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210), Nasîruddîn e-Tûsî (ö. 672/1274), Adududdin el-Îcî (ö. 756/1355) ve Seyyid Şerif el-Cürcânî (ö. 816/1413) tarafından âlemin hudûsu ve kıdemi tartışmalarında ele alınmıştır. Problem Osmanlı kelamcıları tarafından Şerhu’l-Mevâkif üzerinden ele alınmaya devam etmiştir. Bu çalışmada da on altıncı yüzyıl Osmanlı düşünce hayatının en önemli mümessillerinden birisi olan Kemalpaşazâde’nin (ö. 940/1534) Risâle fî tahkîki luzûmi’l-imkân eseri esas alınarak imkânın ezelîliği ve ezelîliğin imkânı meselesinde Cürcânî’ye yönelik eleştirileri ele alınmıştır.
Abstract
The problem of eternity of possibility and possibility of eternity was first problematized by al-Ghazālī and then discussed by Fak̲h̲r al-Dīn al-Rāzī, Nāṣir al-Dīn al-Ṭūsī, ‘Adud al-Dīn al-Ījī and as-Sayyid ash-Sharīf al-Jurjānī in the discussion of the hudûs and seniority of the world. The problem continued to be handled by the Ottoman theologians through the book Sharḥ al-Mawāqif. This study addresses the criticism of Curcānī by Kemalpasazade who is the one of the most important representatives of Ottoman thought life in the sixteenth century within the problem of eternity of possibility and possibility of eternity based on his work Risāle fī Tahkīk Luzūm al-İmkān li al-Mumkin