Dergiler / Kocaeli İlahiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 2
Sitti Acem ve Meşâhidü’l-Esrâr Şerhi Üzerine Tespitler
- Sayfa
- 79–106
- DOI
- —
Özet
Meşâhidü’l-esrâr İbnü’l-Arabî’nin (ö. 638/1240) Mağrib’deyken kaleme aldığı ilk teliflerinden olup, daha sonra Fusûsu’l-Hikem ve Fütûhâtü’l-Mekkiyye’de sistemli bir şekilde ortaya koyacağı fikirlerini sembolik ve şiirsel bir üslûbun arkasına gizleyerek anlattığı küçük bir risâledir. Eser, “şâhid” İbnü’l-Arabî’nin Allah’la konuştuğu on dört müşâhede sahnesini içeren tecrübelerinden oluşur. Meşâhid’i İbnü’l-Arabî’nin talebesi İbn Sevdekîn (ö. 646/1248), XIII. yüzyılda yaşamış bir sûfî kadın olan Sitti Acem (ö. 671/1272’den sonra) ve Zeynülâbidîn Münâvî (ö. 1026/1617) şerh etmiş, Abdülvehhâb Şa’rânî eserlerinde Meşâhid’e atıf yapmış ve bazı bölümlerini açıklamıştır. Şârihlerden Sitti Acem, literatürde etkisini sürdürmediği gözlenen bir kelime kadrosu ve anlatımla öznel tecrübelerini merkeze alarak hazırladığı şerhi ile öne çıkar. Türkçe kaynaklarda hakkında bilgi bulunmayan Sitti Acem’in görüşleri son yıllarda kadın bir sufi müellif oluşu üzerinden ele alınmaya başlanmıştır. Bu makalede Sitti Acem’in hayatı ve Meşâhid şerhine ilişkin çalışmalar değerlendirilecektir.
Abstract
Mashāhid al-asrār (Contemplations of the Holy Mysteries) as one of the first books of Ibn al-’Arabī which he wrote in Maghrib. It is a small epistle which he explained his ideas hiding them behind a symbolic and poetic and then put in a systematic way in his Fuṣūṣ al-ḥikam and Futūḥāt al-Makkiyya. The work consists of the experiences of the contemplator; Ibn al-ʿArabī and his the conversations with God in the fourteen contemplation scenes. Ibn Sawdakīn, the student of Ibn al-ʿArabī, Sitt al-ʿAjam and Zeyn al-’Ābidīn al-Munāwī annotated Mashāhid and Abd al-Wahhāb al-Sha’rānī mentioned in it his works and explained some of its chapters. Among the annotators, Sitt al-ʿAjam comes to the fore with the commentary she wrote through her subjective experiences with a vocabulary which appears could not maintain its effect on the literature. Sitt al-ʻAjams views, have begun to be discussed in recent years considering her female Sufi author aspect. In this article, beside the bibliographic information on Sitt alʻAjam’s life, which there is not any information about in Turkish sources, the literature related to Sitt al-Ajams views and her commentary on Mashāhid will be evaluated.