MEVLEVÎHÂNELERDE MEKÂNSAL ÖRGÜTLENME

Özet

Mevlevilik Tarikatı; Selçuklular Devri’nden başlayarak 30 Kasım 1925 tarihinde tekke, zaviye ve türbeler kapatılıp, türbedarlıklar ile şeyhlik, dervişlik, müritlik, dedelik, seyitlik, çelebilik vb. birtakım unvanların kaldırılmasına kadar geçen süre içerisinde, Osmanlı Devleti sınırları içinde halkı derinden etkilemiştir. Tarikat Mevlana’nın görüş ve fikirleri çerçevesinde Konya’daki dergahı merkez kabul edip, çelebiler ve Mevlevi müntesipleri vasıtasıyla, başta Anadolu olmak üzere tüm İslam topraklarında yayılmıştır. Kısa sürede buralarda Mevlevi tarikatının yapısı olan Mevlevihanelerin kurulmasını sağlamıştır. Bu çalışmada yedi asır boyunca Mevleviliğe intisap etmiş olanlara hizmet veren Mevlevihanelerin ilk Mevlevihane olarak kabul edilen Konya Mevlana Dergahı öncülüğünde zamanla gelişerek şekillenen mekânsal örgütlenme yapıları analiz edilerek yerleşim düzenlerinin ana hatlarının zaman içindeki biçimlenişleri ortaya çıkarılmıştır.