Bazı Haşhaş (Papaver somniferum L.) Çeşit ve Genotiplerinin Alkaloid ve Yağ Oranlarının Belirlenmesi

Özet

Bu çalışmanın amacı, bazı haşhaş (Papaver somniferum L.) çeşit ve genotiplerinin kapsüllerinde morfin, kodein, oripavin, tebain, noskapin ve papaverin gibi ana alkaloidler ile tohumlarındaki yağ oranlarını belirlemektir. Araştırmada farklı kuruluşlardan temin edilmiş, 3 adet haşhaş çeşidi (Afyon 95, Ofis 3 ve Ofis 8) ile 94 adet genotip materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma Tokat-Kazova şartlarında Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne ait deneme tarlasında 2016 yılında yürütülmüştür. Alkaloid analizleri Bolvadin Alkaloid Fabrikası Laboratuvarında HPLC cihazında yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; standart olarak kullanılan çeşitlerin, ortalama morfin oranı % 0,53-0,58, kodein % 0,02-0,08, oripavin , % 0,0005-0,005, tebain % 0,006-0,02, noskapin % 0,02-0,19, papaverin % 0,01-0,09 ve yağ oranları ise % 48-49 arasında değişmiştir. Genotiplerin ortalama morfin oranı % 0,15-0,60, kodein % 0,001-0,21, oripavin % 0-0,01, tebain % 0,001-0,08, noskapin % 0,005-0,20, papaverin % 0,004-0,21 ve yağ oranları ise % 40-53 arasında değişmiştir.