Dergiler / İslami İlimler Araştırmaları Dergisi / 2021 / Sayı: 10

Karafî’nin el-Ümniyye Adlı Eserinin Genel Özellikleri ve İkincil ‎Konuları

General Aspects of and Secondary Issues In Qarafi’s Book of al-‎Umniyya

Sayfa
66–92
DOI
—

Özet

Mâlikî mezhebine mensup bir fıkıhçı olan Şehâbeddîn Karâfî, İslam hukuku alanında ‎önemli eserler vermiştir. Karâfî, meselelere yaklaşımı ve üslubuyla fark oluşturan bir ilim ‎adamıdır. Furûk literatüründen bahsedildiğinde akla ilk gelen onun el-Furûk isimli eseridir. ‎Karâfî’nin el-Ümniyye fî idrâki’n-niyye isimli eseri de niyet konusunda klasik dönem fıkıh ‎literatüründe akla ilk gelen eserlerden biridir. Adeta akademik bir tezi andıran el-Ümniyye, ‎hacmi küçük ancak yoğunluğu fazla olan konulu bir fıkıh kitabıdır. el-Ümniyye’de ikincil ‎düzeyde ele alınan üç konu, kanaatimizce onu ayrıcalıklı bir konuma taşır. Bu konuların ‎birincisi “lafızda eş anlam ve farklı/karşıt anlam” meselesidir. Bunu “ilk nazar ve şüphe” ‎takip eder. Üçüncü tali konu ise “niyetin rafzı ve takdir (takdîrî durum)” konusudur. Bu ‎kapsamda makalede el-Ümniyye’nin dikkat çekici özelliklerinden bahsedilmesi ve kitabın ana ‎konusu altında örtülü kalan belirtilen üç mevzunun açığa çıkarılması hedeflenmiştir.‎

Abstract

Shihab al Din Qarafi, who was a scholar of Maliki school, wrote important books in ‎Islamic law. Qarafi was a scholar who stood out with his approach to issues and style of ‎thinking. His most famous book titled al-Furuq is among the most important books of Furuq ‎literature. Qarafi's one other book titled al- Umniyya fi idraki'n-niyya is another important ‎book from the classical era of fiqh literature about intention. Al-Umniyya is a short but very ‎informative fiqh book which is like a thesis. Three topics discussed in al-Umniyya replaces the ‎book in a very important position. The first topic is "synonyms and antonyms in language." ‎This topic is followed by "first thought and suspicion." The last topic is "abandoning the ‎intention and taqdir." This article aims to discuss the most interesting aspects of al-Umniyya ‎and explain the three unexplored topics mentioned above.‎

Anahtar kelimeler: Karâfî, el-Ümniyye, Eş Anlamlılık, İlk Nazar, Takdir/Takdîrî durum