TÜRKİYE’DE KIRÂAT İLMİNİN GELİŞİMİ VE TAYYAR ALTIKULAÇ’IN BU ALANDAKİ ÇALIŞMALARI

THE DEVELOPMENT OF Qur’anIc RecItatIon KNOWLEDGE IN TURKEY AND Tayyar AltıkulaC’S WORKS ON THIS AREA

Özet

Vahyin nüzûlüyle beraber var olan kıraat asr-ı saadetten bugüne sahih bilgiye dayalı olarak, sağlam kanallarla intikal edip değişik aşamalardan geçerek günümüze kadar ulaşmıştır. Telakki dediğimiz şifahî, resm-i hat dediğimiz kitabî, bir de Arabiyye’ye muvafakat dediğimiz gramatik olarak zabt-u rabt altına almak için İslam âlimleri büyük caba sarf etmişlerdir. Osmanlı; Selçuklulardan devraldığı bu alandaki mirası daha da geliştirmiş, Kur’ân-ı Kerim’e hadim olma hususunda hiçbir çabadan geri kalmamıştır. Osmanlı’nın son dönemlerinde ve Cmhuriyetin bidayetinde bu alandaki çabalar azalmışsa da 19. asrın ortalarından itibaren yeniden hayat bulmuş ve günümüzde gerek pratik alanda gerekse akademik alanda övünülecek bir seviyeye gelinmiştir. Şüphesiz bunda iki paydaş kurum olan Diyanet İşleri Başkanlığı ile İlahiyat Fakütelerinin büyük payı vardır. Ayrıca bu alanda fahri olarak bu ilmi faaliyeti yürüten kişileri unutmamak gerekir. Bu bağlamda asırlardır Yüce Kur’ân’a hizmeti kendisine şiar edinmiş bir milletin içinde Kur’ân’a ve onun kıraatine hizmet etmiş, eserler kaleme almış ve sonraki nesillere örnek olmuş nadide şahsiyetler olmuştur.. Bu alanda çığır açmış şahsiyetler sonraki nesillere ışık tutmaktadır. 13. Diyanet İşleri Başkanımız Tayyar Altıkulaç’ın da bu zincirin halkalarından biri olduğu kanaatini taşımaktayız.

Abstract

Qiraat, which has come into existence from the beginning of the revelation, has passed through various stages, and reached the present day as built on authentic knowledge from the Asr al-Saadah and through reliable channels; and, Islamic scholars have since put great efforts to ensure that it conforms to the conception, he book, and the Arabic language in grammatical terms. The Ottomans have further enhanced the heritage that they received from the Seljuk and have not failed to put any effort to become servants of the Qur’an. Although efforts undertaken in this field decreased in the late Ottoman Period and upon the proclamation of the republic, we see that they started to increase from the middle of the 19th century, and have today reached a pride-deserving height of development both in practice and in academia. The Presidency of Religious Affairs and faculties of theology have unarguably a great share in this success. Moreover, we should remember all persons and departments that carry out studies honoris cause in this field. In a nation that regards it a fundamental principle to serve the Holy Qur’an, there have come and passed, for centuries, countlessly many exceptional persons who have served the Qur’an and its qiraat, published works related to them, and set an example for the generations to come. People who have broken new grounds in this field shed light on the way forward for future generations. We are of the opinion that the 13th President of the Presidency of Religious Affairs Tayyar ALTIKULAC is one of the rings of the chain.

Anahtar kelimeler: Kur’ân-ı Kerim, Kırâat, Tayyar ALTIKULAÇ, Diyanet İşleri Başkanlığı, İlahiyat Fakültesi