İŞLEV DEĞİŞTİREN BİR İBADET YAPISININ KENT KİMLİĞİ ÜZERİNDEN OKUNMASI; GİRESUN KAPUSEN KİLİSESİ

A READING OF WORSHIP PLACE WHICH CHANGED ITS FUNCTION OVER THE CITY IDENTITY; GIRESUN KAPUSEN CHURCH

Özet

İbadet yapıları, mimarlık tarihinde insanların bir araya geldikleri ilk kamusal yapılardır. Kentlerin tarih yazımını yönlendiren, kentlere kimliğini veren, kentlerin tanınması ve hatırlanmasında etkin rol oynayan bu yapılar dönemsel birer tanık ya da sembol yapı olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Farklı dönemlerde, farklı uygarlıklar ve olaylar tarafından şekillendirilen bu yapılar kentsel kimlik arayışları açısından sembolik değer taşımakta, konumları, biçimsel farklılıkları ve boyutları ile kentsel doku içerisinde kolaylıkla dikkati çeken, en önemlisi de kamusal mekanın kimliğini tanımlayan bir araca dönüşmektedirler. Ancak ibadet yapılarından bazılarının zamanla ömürlerini tamamlamaları, kent kimliğinin önemli bir parçası olan bu yapılara sürdürülebilirliğini de etkileyecek yeni işlevler yüklenmesine neden olmaktadır. Bir taraftan yeniden kullanım alanlarıyla simgesel tarihini, mimari ve kültürel değerini mümkün olduğunca koruyacak diğer taraftan binanın karakteri ve konumuna uygun, ekonomik açıdan da uygulanabilir yeni işlevlerin yüklenmesi istenmektedir. Bu anlamda Anadolu kentlerinde dönemsel farklılıklara tanıklık etmiş, cemaat değişikliğine uğramış ya da müze olarak yeniden kullanıma açılmış pek çok kilise yapısı yer almaktadır. Giresun kentinin önemli sembol yapıları arasında yer alan ‘Giresun Kapusen Kilisesi’ ise hem işlev değişikliği ile çocuk kütüphanesi olarak kullanılması hem de yüklendiği işlevin sürdürülebilirliğini sağlaması açısından örneklerinden farklılaşmaktadır. Bu nedenle yapılan çalışmada Kapusen Kilisesi ve işlev değişikliği üzerinden Giresun kent kimliğinin dönemsel olarak tartışılmasını amaçlamaktadır.

Abstract

In the history of architecture, worship places are the first public constructions people came together. These structures, which direct the writing of cities' histories, give identity to the cities, play an active role in the recognition and recollection of the cities, emerge as a periodical witness or symbolic structure. In this sense, worship places have a symbolic value in the urban identity, which is shaped by different civilizations and events at different periods, in terms of public identity seek. They are transformed into a means that easily draws attention within the urban fabric, and most importantly, identifies the identity of the public space locations, formal differences, and dimensions. However, the fact that some of the worship places complete their lives leads to bringing new functions to these structures that are an important part of public identity which in return also affect their sustainability. On one hand, it is desired to protect their symbolic history, architectural and cultural values as much as possible with their reuse areas. On the other hand, it is aimed to bring new purposes appropriate to the character and position of the building as well as being economically viable. Therefore, these new functions are the most basic way of ensuring that worship places remain in use. However, a very small proportion of the worship structures may be faced with these new uses due to often being opened to the use of members of a different religion because of community change or being transformed into the museum. In this sense, the structure of the study is the discussion on refunctioned worship structures in the context of public identity seek. In our country, there are many worship structures left from those exchanged, who had to leave Anatolia, following the Lausanne Treaty and Giresun Capuchin Church is one of these structures. Capuchin Church, built at the beginning of 19th century by French Capuchin Priests and was transformed into a children's library in 1967, is different from many other church structures converted into mosque or museum. For this reason, the aim is of this study is to discuss refunctioning of the Capuchin Church as children's library after the exchange in the context of public identity seek.