Bağımlılık Teorisi Perspektifinden DTÖ Kapsamındaki Korumacılık Politikası Araçlarının Kullanımı

Using of Protectionism Policy Tools in the context of WTO from the Perspective of Dependency Theory

Özet

Neoliberal politikaların yoğun bir şekilde uygulanmaya başladığı 1980’lerden itibaren dünyada gelişmiş ülkeler ile az gelişmiş ülkeler arasındaki gelir dağılımı eşitsizliği giderek artmaya başlamış ve günümüzde de bu durum iyiden iyiye artmaktadır. Neoliberal görüşün öne sürdüğü günümüz zengin ülkelerinin serbest piyasa ekonomisi ile başarılı oldukları, bu nedenle dünyadaki tüm ülkelerin serbest piyasa ekonomisi sistemine geçmeleri gerektiği ve kalkınma için neoliberal politikaların tek yol olduğu gibi söylemleri bulunmaktadır. Devletin ekonomide tarafsız olmasını savunan neoliberal politikalara göre devletin ekonomideki rolü azaltılmalıdır. Bunun sonucunda devletin ekonomide politika belirleme ve uygulama etkinliğinin zayıflatılması amaçlanmaktadır. Böylelikle gelişmiş ülkeler, az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeleri kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmektedir. Bu söylemler sonucu gelişmiş ülkeler ile az gelişmiş ülkeler arasında güce ve kontrole dayanan bir ilişkinin bulunduğunu, az gelişmiş ülkelerin az gelişmişliğini gelişmiş ülkelerin gelişme sürecinde aranması gerektiğini ifade eden bağımlılık teorisi ortaya çıkmıştır. Buradan hareketle çalışmanın amacı, bağımlılık teorisinin varsayımlarından hareketle Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kapsamında uygulanan ticaret politikası savunma araçlarının kullanım sonuçlarının değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Ticaret politikası savunma araçlarının kullanımı incelendiğinde bu araçların, dünyada serbest piyasa ekonomisini savunan ve uygulanması konusunda dayatmalarda bulunan gelişmiş ülkeler tarafından etkin bir biçimde kullanıldığı görülmektedir.

Abstract

Since the 1980s, when neoliberal policies have been intensively implemented, the distribution of income between developed and less developed countries in the world has begun to increase inequality. There are discourses that the neoliberal view suggests that today's wealthy countries are successful with free market economics, so that all countries in the world must move to a free market economy system and that neoliberal policies are the only way for development. According to the neoliberal policy which advocates the state neutrality in the economy, the role of the state in the economy should be reduced. As a result, weakening the effectiveness of government policy-setting and implementation in the economy is intended. Thus, developed countries direct the underdeveloped or developing countries in the direction of their own interests. The result of these discourses, the theory of dependence which states that there is a relationship between developed and underdeveloped countries based on power and control, that underdevelopment of underdeveloped countries should be sought in the development process of developed countries has come out. The aim of the study is to assess the results of the use of defense measures in the trade policy implemented under the World Trade Organization (WTO), based on the assumptions of the dependency theory. When the use of defense instruments in trade policy is examined, it appears that these instruments have been effectively used by developed countries that advocate and enforce the free market economy in the world.

Anahtar kelimeler: Neoliberalizm, Bağımlılık Teorisi, Dünya Ticaret Örgütü