Dergiler / Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi / 2022 / AYDIN UĞURLU VE GELENEKSEL SANATLAR ÖZEL SAYISI
TİRE-BELEDİ DOKUMASININ DÜNÜ-BUGÜNÜ-YARINI
- Sayfa
- 114–134
- DOI
- —
Özet
Beledi’nin sözlükteki karşılığı bir cins bez, yerli kumaştır. Konya’da Veledi, Bursa, Manisa ve Tire’de Beledi, diğer bölgelerde Karaoğlan dimisi adı ile bilinmektedir (Özbel 1949: 3). Beledi dokumalarını diğer el dokumalarından ayıran en belirgin özellik çift katlı dokunmasıdır. Kumaşın her iki yüzünü birbirine motifler bağlamaktadır. Bu özelliğinden ötürü de oldukça sağlam ve dayanıklı bir dokuma olduğunu söylemek mümkündür. Bu dokumalarda görülen başlıca motifler bademli, kutulu, celepiş, tireiş, aynalı ve yıldızlıdır. Bunların dışında farklı isimlerle adlandırılan ve hiç isim verilmemiş motifler de vardır. Genelde Beledi dokumaların yüzey düzenlemesi iki şekildedir. Birisi bir motifin yan yana ya da üst üste sürekli tekrarlanması ile oluşan yüzey düzenlemesi, diğeri ise sınırlı alan içerisinde özel şekillerde bir ya da birkaç motifin birlikte kullanıldığı yüzey düzenlemeleridir (Özbel 1949: 5).
Abstract
The equivalent meaning of Beledi in the dictionary is ‘A kind of cloth, a native fabric’.It is known as ‘Veledi’ in Konya, as ‘Beledi’ in Bursa, Manisa and Tire and as ‘Karaoğlan dimisi’ (twill) In other regions (Özbel 1949: 3). The most distinctive feature which distinguishes Beledi weavings from other hand weavings is it’s double-layer weaving.Motifs connect both sides of the fabric. Due to this feature, it is also possible to say that it is a fairly strong and durable type of weaving. The main motifs seen in these weavings are almond, boxed, ‘celebiş’, ‘tireiş’, mirrored and starry. Apart from those motifs, there are also motifs that are called by different names and there are some which have never been named. In general, the surface arrangement of Beledi weavings has two forms; One is a surface arrangement formed by the continuous repetition of a motif side by side or on top of each other and the other is a surface arrangement, in which one or more motifs are used together in special shapes within a limited spaces (Özbel 1949: 5).