Hasen Lî Zâtihi’yi Yeniden Tanımlamak

Özet

Hadîsler, dinin esas kaynaklarından ve temel dayanaklarından biridir. Bu kaynağın Hz. Peygamber’e aidiyetinin tespiti noktasında ciddi gayret sarf edilmiştir. Hadîs usûlünün sudûrdan sutûra geçtiği günden beri en ince detay bile düşünülmüş ve hadîslerin doğru anlaşılması için bölümlere ayrılmıştır. Mütekaddimûn döneminde hadîsler, hüküm itibariyle sahih ve zayıf olmak üzere ikili bir tasnife tabi tutulmuştur. Müteahhirûn döneminde ise bu ikili tasnife hasen hadîs de ilave edilerek üçlü bir tasnife geçilmiştir. Bu sınıflandırmanın da alt bölümleri mevcut olup bu çalışmada sadece hasen li-zâtihi kavramının tanımı üzerinde durulacaktır. Hadîs usûlünde kavramlar, hadîslerin aideyetinin tespitinde önemli bir fonksiyona sahiptir. Önemli kavramlardan biri de hasen kavramıdır. Hadîs usulünde hasen hadîsin ne olduğu tartışılmış ve onu tarif etmenin zorluğuna dikkat çekilmiştir. Hasen hadîs için yapılan tariflerde bu kavramın sahîh hadîsin şartlarını taşıdığı belirtilmiş, sahîh ile hasen arasındaki tek farkın, hasen hadîsteki zabtın sahîh hadîse nispetle daha düşük oranda tahakkuk etmiş olmasının altı çizilmiştir. Hadîs usûlüne dair yazılmış birçok eserde hasen hadîsin tanımında zabtın noksan oluşuna işaret edilmesine rağmen sahîh hadîs için istenilen diğer şartların eksiklik seviyesine değinilmemiştir. Bu makalede sahîh hadîsin tanımında yer alan zabt şartı dışındaki diğer şartların hasen hadîsin tanımında temel kıstas olduğu olup olmadığı ele alınacaktır.

Abstract

Ḥadīths are one of the main sources of religion and its main pillars. Serious efforts have been made in determining the belonging of this source to the Prophet (sav). The ḥadīths method has been considered even the finest detail since the day of the hearts to the line, and has been divided into sections for the correct understanding of the ḥadīths. In the period of the former scholars, ḥadīths were subjected to a dual distinction, namely, the true ḥadīth (sahih) and the weak ḥadīths In later scholars, in addition to these two classes, 'hasan ḥadīth' was added and a triple classification was made. There are also sub-sections of this classification and this study will focus only on the definition of Ḥasan li ḏātihi The concepts in ḥadīth method have an important function in understanding the ḥadīths. One of the important concepts is the concept of hasan. The hadith method in which hasen ḥadīth is discussed and attention is drawn to the difficulty of describing it. In the recipes for ''Hasen ḥadīth'' it is stated that this concept carries the conditions of the true ḥadīth (sahih). The only difference between real and hasen ḥadīths is the fact that the sources in the hasen ḥadīth had accrued less than the real hadith. In many works written about the ḥadīth method, although there is a deficiency of the source in the definition of hasen ḥadīth, the deficiency level of the other requirements for true ḥadīth had not been mentioned. In this article, it will be examined whether the other conditions except the source condition in the definition of true ḥadīth are the basic criterion in the definition of hasan ḥadīth.