DEDEM KORKUT’UN KURDU

Özet

Dede Korkut Kitabı’nda yer alan Türk halk kültürünün kült oluşturmuşinanç unsurlarından birisi de kurttur. Kurtla ilgili inançlar; Türk kültürcoğrafyasında sadece Ortadoğu, Kafkasya ve Uluğ Türkistan’da değil, Ural-Altayve Balkanlar’da da Türk kültürlü halkların kültür köprülerinden birisinioluşturmuştur.‘Dedem Korkut’un Kurdu’ isimli bu çalışma, Türk kültürlü halkların halkinançlarında kurdun yerini ve işlevini belirlemeğe çalışan bir seri araştırmanın birparçasıdır. Projenin bu bölümünde; B. Ögel, M.C. Özönder ve F. Bayat’ınçalışmalarında yer alan kurt içerikli bilgilere Dede Korkut Destanı esas alınarakağırlık verilmiştir.Yazı metninde kurt ve inanç konusu incelenirken, yukarıda belirtilmiş olanesaslar dâhilinde; kurtun uluması; kurt ile bağlı yer ve insan isimleri almageleneği; don değiştirme/şekil değiştirme gibi inanç içerikli hususların kurtbağlantısına yer verilmiştir. Dağ, su, ateş ve gök gibi objelerin kurtla ilgili inançboyutları ve bu çerçevede atalar ruhu ve kurban inançları irdelenmiş; Şamanizm,Tengricilik ve Totemizm gibi inanç sistemlerindeki kurt ile konunun bağlantısıüzerinde durulmuştur.Araştırmada varılan sonuca göre, Dedem Korkut’un kurdu, kut bulmuşmüjdeleyici bir mittir. Ancak eserde, kurt merkezli açıklamalarda teşhis netolarak yansımamakla birlikte, destanda yer almış olan kutsal dağlar, kutsal sulargibi hususlar inanç sisteminin diğer öğeleri ile birlikte düşünülünce, gerektiğinde‘Yüzü Mübarek Kurt’ ve ‘Ağzı Kanlı Kurt’ da ölebilmektedir. Bu özelliği ilededem Korkut’un kurdu müjdeleyen, aydınlığa çıkarabilen, uyaran vecezalandırabilen kurt da olabilmektedir. Dedem Korkut’un kurdu Türk mitolojikâlemindeki kurt miti ve eski Türk İnanç Sistemi’ndeki inanç algılama biçimi ilebütünlük arz etmektedir.